نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
. « 1 » دربارهء حضرت يعقوب عليه السّلام مىخوانيم : هنگامى كه برادران يوسف عليه السّلام ، پيراهن وى را در مصر از او گرفتند و حركت كردند ، يعقوب عليه السّلام گفت : من بوى يوسف را احساس مىكنم :
« إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَ لَوْ لا أَنْ تُفَنِّدُونِ »
. « 2 » پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله به هنگام حفر خندق ، قبل از شروع جنگ احزاب ، زمانى كه كلنگ را بر فرق سنگى كه مانع پيشرفت كار خندق شده بود در سه نوبت فرو كوفت و جرقههاى پريد ، فرمود : « من كاخ كسرى و قصر قيصر و قصرهاى صنعا در يمن را ديدم كه به روى اصحاب من گشوده مىشود » . « 3 » على عليه السّلام بارها در نهج البلاغه از آينده خبر مىدهد و در بعضى موارد مىگويد : « فلان گروه را مىبينم كه چنين و چنان خواهند كرد » . حتى بعضى از مؤمنان مخلص به چنين كشف و شهودى نايل مىشدند . داستان جوان پاكدلى كه صبحگاهان در صف جماعت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله بود معروف است كه مىگفت : هم اكنون بهشتيان را در بهشت و دوزخيان را در جهنم مىبينم ! » و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله او را تصديق كرد و فرمود : « اين جوان ، بندهاى است كه خداوند ، قلبش را به نور ايمان روشن كرده است ؛ هذا عبد نوّر اللّه قلبه للإيمان » . « 4 » و موارد ديگر كه شرح آن در خور كتاب مستقلى درباره كشف و شهود است و همگى دلالت بر اين مىكند كه غير از مشاهدهء حسى و عقلى ، نوع ديگرى از شهود وجود دارد كه برتر از اينهاست . « 5 » سپس امام عليه السّلام براى توضيح اين مطلب كه چگونه دلها به حقايق ايمان ، خدا را درك
هامش
( 1 ) انعام ، آيهء 75 .
( 2 ) يوسف ، آيهء 94 .
( 3 ) كامل ابن اثير ، جلد 2 ، صفحهء 179 .
( 4 ) اصول كافى ، جلد 2 ، صفحهء 53 ، ( باب حقيقة الايمان و اليقين ، حديث 2 )
( 5 ) براى توضيح بيشتر و فهم معنا شهود و اسباب و موانع آن به تفسير پيام قرآن ، جلد 1 ، صفحهء 252 به بعد مراجعه فرماييد .