ساخت و اعيان و اشراف و از آن فراتر ، اقوال و بستگان خويش بر همه مقدّم شمرد و همه چيز را در اختيار آنها گذاشت و خليفهء دوّم با صراحت گفت : دو چيز در زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله حلال بوده و من آنها را حرام مىكنم و هر كس با من مخالفت كند او را مجازات خواهم كرد : « متعة النساء ( عقد موقّت ) و متعة الحج ( حج به صورت حج تمتّع ) » و بدعتهاى فراوان ديگرى كه در عصر خلفا روى داد كه در بعضى كتابها جمع آورى شده و مقدار قابل توجّهى است . « 1 » امام عليه السّلام با درايت فوق العادهاى كه داشت ، مىديد اگر جلوى اين كار گرفته نشود ، همهء احكام اسلام به خطر مىافتد و چهرهء نورانى اين آيين پاك به كلّى دگرگون مىشود ؛ از اين رو پرهيز از بدعت را نشانهء ايمان شمرد .
و در ادامهء سخن مىفرمايد : « ( بدانيد ) بدعتهايى را كه مردم گذاردهاند آن چه را بر شما حرام شده ، حلال نمىكند ؛ حلال همان است كه خدا حلال كرده و حرام همان است كه خدا حرام نموده » ( و أنّ ما أحدث النّاس لا يحلّ لكم شيئا ممّا حرّم عليكم ، و لكنّ الحلال ما أحلّ اللّه ، و الحرام ما حرّم اللّه ) .
سپس در ادامهء اين سخن به نكتهاى اشاره مىفرمايد كه به منزلهء دليلى بر گفتار پيشين اوست ؛ مىفرمايد : « شما امور مختلف را ( در مورد بدعتها و كجروىها ) آزمودهايد و خوب و بد را در اين تجربه آموختهايد و با وضع گذشتگان پند و اندرز داده شدهايد ، عبرت گرفتهايد و مثلها براى شما زده شده و به امرى آشكار دعوت شدهايد » ( فقد جرّبتم الأمور و ضرّستموها « 2 » ، و وعظتم به من كان قبلكم ، و ضربت الأمثال لكم ، و دعيتم إلى الأمر الواضح ) .
هامش
( 1 ) رجوع كنيد به كتاب « النص و الاجتهاد » نوشتهء محقق بزرگوار « مرحوم سيّد عبد الحسين شرف الدين » .
( 2 ) « ضرّستموها » از مادهء « ضرس » ( بر وزن درس ) به معناى گاز گرفتن يا گاز گرفتن شديد با دندان است ؛ سپس به معناى بررسى دقيق دربارهء چيزى آمده است و در عبارت مزبور منظور همين معناست .