ناتوانند و تنها نابينايان آن نمىبينند ( بدانيد ) آن كس كه از آزمونهاى الهى و تجربهها ، سودى نبرد ، از هيچ پند و اندرزى سود نخواهد برد و كوته فكرى و كوته بينى ، آشكارا دامان او را مىگيرد ؛ تا آن جا كه بد را خوب و خوب را بد مىبيند . مردم دو گروه بيش نيستند ؛ گروهى تابع شريعت و آيين خدا و گروهى بدعتگزار كه دليلى از سوى خدا و از سنّت پيامبر و نورى از حجّت و دليل ( عقل ) با خود ندارند !
شرح و تفسير خطرات بدعتها
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه يكى ديگر از آفات مهم دينى و اجتماعى را بيان مىفرمايد و با آن ، بحث آفات پيش گفته را تكميل مىكند و آن آفت بدعت و تغيير احكام خدا بر طبق خواستههاى دل و هواى نفس و بدعت گزارى در دين خداست ؛ مىفرمايد :
« بدانيد اى بندگان خدا ! انسان با ايمان آن چه را سال گذشته حلال مىشمرد ، امسال هم حلال مىشمرد و آن چه را سال گذشته حرام مىدانست امسال هم حرام مىداند ( و پيوسته بر احكام الهى و سنّت پيامبر ثابت مىماند » ( و اعلموا عباد اللّه أنّ المؤمن يستحلّ العام ما استحلّ عاما أوّل و يحرّم العام ما حرّم عاما أوّل ) .
اشاره به اين كه مؤمنان راستين ، احكام الهى را بازيچهء هوا و هوس خود نمىسازند و با افكار ناقص خويش آن را تغيير نمىدهند ؛ چه اين كه اگر باب بدعت در احكام الهى گشوده شود تمام ظالمان و تبهكاران و هوسبازان آن چه را بر خلاف منافع نامشروع خود مىبينند تغيير مىدهند و بعد از زمان كوتاهى چيزى از اصول و فروع دين باقى نمىماند .
اين سخن اشاره به بدعتهايى است كه بعد از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در دين خدا گذارده شده ؛ نه تنها قياس را در موارد عدم دسترسى به نصوص كتاب و سنت به كار گرفتند ، بلكه بر خلاف نصّ صريح قرآن يا پيامبر صلّى اللّه عليه و آله برخاستند . خليفهء سوّم روشى را كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در تقسيم بيت المال گذارده بود و مساوات را در حدّ نيازها در نظر مىگرفت ، به كلّى دگرگون