مات ميتة جاهليّة ؛ كسىكه بميرد و امام زمان خود را نشناسند ، مرگ او مرگ جاهليّت است » . « 1 » عجب اين است كه « ابن ابى الحديد » در اين جا اصرار دارد كه جملههاى بالا دربارهء تمام خلفا كه بعد از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله روى كار آمدند صادق است ؛ در حالى كه امام عليه السّلام در جملهء قبل از آن نكوهش شديدى از حكومت عثمان كرده بود و اين مطلب با آن چه « ابن ابى الحديد » استنباط كرده در تناقض آشكار است .
چگونه ممكن است پيشواى ضعيفى كه تمام مقامات كشور اسلامى و بيت المال را در اختيار اقوام و بستگان فرصت طلب و هوا پرست خود گذاشته است و به همين جهت ، مسلمانان قيام كردند و خون او را مباح شمردند و غالب صحابه نيز در برابر آن سكوت نمودند ، و مصداق « قوّام اللّه على خلقه و عرفائه على عباده » باشد ؟ و هر كس او را انكار كند وارد دوزخ شود و هر كس او را قبول كند وارد بهشت گردد ؟
در حديثى از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىخوانيم كه به امير مؤمنان على عليه السّلام فرمود : « ثلاثة اقسم أنّهنّ حقّ ، إنّك و الأوصياء من بعدك عرفاء ، لا يعرف اللّه إلّا بسبيل معرفتكم و عرفاء لا يدخل الجنّة إلّا من عرفكم و عرفتموه و عرفاء لا يدخل النّار إلّا من أنكركم و أنكرتموه ؛ سه چيز است كه سوگند ياد مىكنم ، همه حق است ، تو و امامان بعد از تو عرفاء و سرشناسانى هستيد ، كه خدا را جز از طريق معرفت شما ( و راهنمايى و هدايتتان ) نمىتوان شناخت . و عرفايى هستيد كه هيچ كس وارد بهشت نمىشود مگر كسى كه شما او را شناختهايد و او شما را شناخته ، و عرفايى هستيد كه هيچ كس داخل دوزخ نمىشود ، مگر آنها كه شما را انكار كنند و شما آنها را انكار كنيد » . « 2 » سپس امام عليه السّلام به مهمترين نعمتى كه به مسلمانان ارزانى داشته ، اشاره كرده ،
هامش
( 1 ) اصول كافى ، جلد 1 ، صفحهء 371 و 378 ؛ بحار الأنوار ، جلد 23 ، صفحهء 92 ؛ مستدرك الوسائل ، جلد 18 ، صفحهء 187 .
( 2 ) خصال صدوق ، باب الثلاثه ، حديث 183 .