شاؤوا ) .
از اين تعبيرات به خوبى استفاده مىشود كه شورش بر ضد عثمان بسيار ريشهدار بود و مخصوصا گروههاى محروم اجتماع با تمام قدرت در آن شركت داشتند .
امام عليه السّلام پس از ذكر اين سخن مىافزايد : « آيا با اين حال شما قدرتى بر اجراى خواستههاى خود داريد ؟ » ( و هل ترون موضعا لقدرة على شيء تريدونه ! ) .
اشاره به اين كه در شرايط فعلى نه شما مىتوانيد دست به چنين برنامهاى بزنيد و نه من .
سپس براى تأكيد اين مطلب ، امام عليه السّلام تحليل ديگرى ارائه مىفرمايد : « اين كار ( كار شورشيان در برابر عثمان ) كار دوران جاهليّت بود و اين گروه پشتيبانهايى دارند » ( إنّ هذا الأمر أمر جاهليّة ، و إنّ لهؤلاء القوم مادّة ) .
اشاره به اين كه اگر بنا بود عثمان براى تصرفهاى نادرست در بيت المال و سپردن مقامات حسّاس كشور اسلامى به نااهلان از اقوام و خويشان خود محاكمه شود بايد از طريق صحيح شرعى و نزد قضات عادل اين كار انجام گيرد ؛ ولى نتيجهء شورشهاى حساب نشده ، هر چه باشد ، شبيه حركتهاى دوران جاهليّت است و با جملهء « ان لهؤلاء القوم مادّة » همان حقيقتى را كه در عبارات گذشته ذكر شد ، بيان مىفرمايد كه اين گروه ، تنها نيستند ؛ بردگان ، اعراب بيابانى و جمعى از سياستبازان حرفهاى كه در انتظار رسيدن مقاماتىاند آنها را تقويت مىكنند ؛ بنابر اين درگير شدن با آنها مصلحت نيست .
در ادامهء اين سخن به اين نكته اشاره مىفرمايد كه درگير شدن با قاتلان عثمان ، سبب تفرقه در كلّ جامعه مىشود ؛ مىفرمايد : « و اگر حركتى ( براى مجازات قاتلان ) صورت گيرد ، مردم به چند گروه تقسيم مىشوند : گروهى همان را مىخواهند كه شما مىخواهيد و گروهى رأىشان بر خلاف رأى شماست و گروه سوّمى نه با شما هستند نه با آنها ( و به اين ترتيب شكاف عميقى در جامعهء اسلامى رخ مىدهد ) » ( إنّ النّاس من
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 446
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٤٦