گشوده خواهد شد ! » ( و إني أنشدك « 1 » اللّه الّا تكون إمام هذه الأمّة المقتول ، فإنّه كان يقال : يقتل في هذه الأمّة إمام يفتح عليها القتل و القتال إلى يوم القيامة ) .
گرچه امام عليه السّلام گوينده اين سخن را معرفى نفرموده ، ولى روشن است كه او كسى جز پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نمىتواند باشد و اين همان پيش بينى دقيقى است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرموده بود كه مظالم و ستمها سبب كشته شدن عثمان گشت و به دنبال آن - و به بهانهء خون عثمان - كشت و كشتار و جنگ و جدالهاى عظيمى به وقوع پيوست و آثار و تبعات آن را حتى در عصر خود به سبب اختلافاتى كه در ميان مسلمين باقى مانده مشاهده مىكنيم .
شاهد اين سخن ، حديثى است كه در سنن ابن داود از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نقل شده است كه فرمود : « و إنّما أخاف على أمّتي الأئمّة المضلّين و اذا وضع السّيف في أمّتي لم يرفع عنها إلى يوم القيامة ؛ من دربارهء امّتم از پيشوايان گمراه مىترسم ؛ زيرا هنگامى كه ( به خاطر اين پيشوايان ) شمشير در امّت من گذارده شود تا روز قيامت برداشته نخواهد شد » . « 2 » * * * به دنبال اين سخن ، امام عليه السّلام به شرح بيشترى دربارهء كلام پيامبر پرداخته و مىفرمايد :
« امور اين امّت را بر آنها مشتبه مىكند ؛ فتنه و فساد را در ميان آنان گسترش مىدهد ؛ به گونهاى كه حق را از باطل تمييز نمىدهند و به سختى در آن فتنه غوطهور مىشوند و به شدّت درهم آميخته و فاسد خواهند شد » ( و يلبس أمورها عليها ، و يبثّ الفتن فيها ، فلا يبصرون الحقّ من الباطل ؛ يموجون « 3 » فيها موجا ، و يمرجون « 4 »
هامش
( 1 ) « أنشد » ( به صورت ثلاثى مجرّد است بر وزن « اقتل » ) از مادهء « نشد » ( بر وزن قتل ) به معناى يادآورى نمودن و تقاضا كردن است و « انشاد ضالّه » به معناى اطلاع گرفتن از مردم دربارهء گم شده است .
( 2 ) سنن ابن داود ، جلد 4 ، حديث 4252 .
( 3 ) « يموجون » از مادهء « موج » در اصل به معناى حركت و چين خوردگى سطح آب بر اثر وزش باد و امثال آن است و به معناى كنايى در كثرت و اضطراب و آشفتگى نيز به كار مىرود .
( 4 ) « يمرجون » از مادهء « مرج » ( بر وزن خرج يا بر وزن فلج ) به معناى مخلوط كردن يا فرستادن و رها كردن است و از آن جا كه اختلاط و به هم ريختگى و رها كردن چيزى به حال خود ، سبب فساد مىشود ، اين واژه به معناى فاسد شدن نيز به كار رفته است .