مشمول عنايت فرمايد و گاه در خواب فرو رود و از آنها غافل شود .
جملهء « لم ينته إليك نظر . . . » اشاره به اين است كه نه علم و دانش انسان احاطه به ذات پاك او پيدا مىكند - چرا كه ذاتش نامحدود است - و نه چشم ظاهر او را مىبيند ؛ چرا كه نه جسم است و نه جهت دارد و نه رنگ ؛ ولى او گردش چشمها را مىبيند و كوچكترين اعمال را حساب مىكند .
منظور از « أخذت بالنّواصي و الأقدام » - با توجه به اين كه « نواصى » جمع « ناصية » به معناى موهاى جلوى سر است و « اقدام » جمع « قدم » به معناى پاها است - قدرت و غلبه خداوند بر همه كس و همه چيز است ؛ زيرا هر گاه موى پيش سر انسان يا حيوانى را بگيرند و يا پاى كسى را ببندند ، قدرت به طور كامل از او سلب مىشود .
سپس امام عليه السّلام براى اثبات اين اوصاف جمال و جلال و معرفى پروردگار متعال به سراغ جهان خلقت مىرود و از عظمت آن ، سخن مىگويد ؛ سخنى بسيار عميق و پر مايه ؛ و نشان مىدهد جهانى را كه مىبينيم و درك مىكنيم با تمام عظمتى كه دارد در برابر آن چه نمىبينيم و درك نمىكنيم قطرهاى در برابر درياست . مىفرمايد : « ( خداوندا ) آن چه از مخلوقات را مشاهده مىكنيم و از قدرتت در شگفتى فرو مىرويم و وصف عظمت سلطنت تو را بيان مىكنيم ، چه اهمّيّتى دارد ؟ ! در حالى كه آن چه از ما پوشيده و پنهان است و چشمانمان از ديدن آن قاصر و عقل ما در برابر دركشان ناتوان است و پردههاى غيب ميان ما و آنها فاصله افكنده ، بس عظيمتر است » ( و ما الّذي نرى من خلقك ، و نعجب له من قدرتك ، و نصفه من عظيم سلطانك ، و ما تغيّب عنّا منه ، و قصرت أبصارنا عنه ، و انتهت عقولنا دونه ، و حالت ستور الغيوب بيننا و بينه أعظم ) .
آرى ، آن چه امروز مىبينيم - با آن كه علوم و دانشها در مورد جهان آفرينش فوق العاده گسترش پيدا كرده است - در برابر آن چه نمىبينيم و درك نمىكنيم بسيار كوچك است . دانشمندان امروز از عوالمى خبر مىدهند كه كرهء زمين ما در برابر آن مانند نقطهء
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 216
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢١٦