الجنّة ، و تبرّز الجحيم للغاوين . و إنّ الخلق لا مقصر « 1 » لهم عن القيامة ، مرقلين « 2 » في مضمارها إلى الغاية القصوى ) .
آرى ، مرگ پايان زندگى دنياست و سرآغاز زندگى ابدى ؛ و با مرگ پروندهء اعمال بسته مىشود ؛ چرا كه مزرعهء آخرت ، تنها دنياست و در قيامت ، دو چيز بيش نيست : يا بهشت است و سعادت جاويدان و يا دوزخ است و عذاب ابدى ؛ و همهء انسانها بدون استثنا به سوى يكى از اين دو سرنوشت پيش مىروند .
بعيد نيست ذكر اين عبارت به دنبال بيان به داستان جنگ جمل و آتش افروزان آن ، اشاره به اين نكته باشد كه اگر آنها ايمان قوى داشتند ، گرفتار آن جنگ خانمان سوز و پر مسئوليت نمىشدند . اگر ايمان سالمى داشتند آگاهى پيدا مىكردند و زندگى باقى آخرت را به زندگى فانى اين دنيا نمىفروختند ؛ ولى افسوس كه حجاب هوا پرستى ، عقل انسان را از درك حقايق باز مىدارد ؛ با اين كه جادّه روشن است و نشانهها آشكار .
جملهء « و بالقيامة تزلف الجنّة ، و تبرّز الجحيم للغاوين » بر گرفته از آيات 90 و 91 سورهء شعراست :
« وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِلْغاوِينَ »
.
* * *
هامش
( 1 ) « مقصر » از مادهء « قصر » ( بر وزن فصل ) يكى از معانى آن منع كردن است و از آن جا كه توقفگاه ، انسان را از حركت بيشتر باز مىدارد مقصر به عمل توقف اطلاق شده است .
( 2 ) « مرقل » از مادهء « ارقال » به معناى با سرعت رفتن است .