اشاره به اين كه اگر شهادت بر توحيد و نبوّت از درون جان برخيزد و آثار آن در گفتار و عمل ظاهر شود آن چنان پاك و خالص مىگردد كه سنگينترين وزنهها را در ميزان اعمال در قيامت تشكيل مىدهد كه اگر آن در ترازوى عمل باشد چيزى كم ندارد و اگر نباشد هر چه در آن بگذارند وزنى نخواهد داشت .
از اين تعبير به خوبى روشن مىشود كه شهادت بر توحيد و نبوّت آن گاه كار ساز است كه آثار آن در گفتار و رفتار انسان كاملا نمايان گردد و همه در مسير آن قرار گيرد .
در حديثى از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىخوانيم كه خداوند به « موسى بن عمران عليه السّلام فرمود : « اى موسى لو أنّ السّموات و عامريهنّ عندي ، و الأرضين السّبع في كفّة و لا إله إلّا اللّه في كفّة ، مالت بهنّ لا إله إلّا اللّه ؛ اگر آسمانها و اهل آسمانها و زمينهاى هفتگانه را در يك كفّهء ترازو قرار دهند ، و لا إله إلّا اللّه را در يك كفّهء ديگر ، كفّهء « لا إله إلّا اللّه » سنگينى خواهد كرد » « 1 » .
بديهى است كه منظور از سنجش و ترازو در اين جا سنجش وزنى و ترازوهاى مربوط به آن نيست بلكه منظور سنجش ارزشى است با معيارهاى عقلى و معنوى .
نكته پايههاى اصلى خوشبختى و نجات
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه كه در واقع مقدمهاى است براى بخش دوّم كه پيرامون اهميّت تقوا و آثار آن سخن مىگويد در حقيقت ريشههاى تقوا را بيان
هامش
( 1 ) « ثواب الأعمال » ( بنا به نقل شرح نهج البلاغه خويى جلد 8 ، صفحهء 57 ) ، اين حديث نخستين حديثى است كه در كتاب « ثواب الأعمال » آمده است .