عيبجويى مردم گناه بزرگترى است !
شرح و تفسير با آن همه عيب ، عيبجويى ديگران چرا ؟
از آن جا كه يكى از مشكلات بزرگ اجتماعى ، غيبت و عيبجويى مردم از يكديگر است ، كه روح بدبينى و نفاق را گسترش مىدهد ، و پايههاى اعتماد را لرزان مىسازد ، و روح همكارى و اتحاد را از ميان مىبرد ، اسلام به اين موضوع اهميّت فوقالعاده داده ، و غيبت را يكى از بزرگترين گناهان شمرده است .
امام عليه السّلام در خطبهء بالا ، به شدّت از اين كار نهى مىكند ، و دلايل مختلف و نكتههاى بسيار جالب در اين باره بيان مىفرمايد .
در واقع امام عليه السّلام مردم را به پنج گروه تقسيم مىكند . نخست گروهى كه لطف الهى شامل آنها شده و آلودهء گناه نگشتند ، درباره اين گروه مىفرمايد :
« سزاوار است آنها كه از عيوبى پاكند ، و از گناه سالم نگه داشته شدهاند ، به گناهكاران و اهل معصيت ترحم كنند ، و شكر و سپاس خدا چنان بر وجود آنان غلبه كند ، كه آنها را از عيبجويى و غيبت ديگران باز دارد » . ( و إنّما ينبغي لأهل العصمة و المصنوع إليهم في السّلامة أن يرحموا أهل الذّنوب و المعصية ، و يكون الشّكر هو الغالب عليهم ، و الحاجز لهم عنهم ) .
چه نعمتى از اين بالاتر كه ، لطف الهى شامل حال انسانى گردد ، و او را از آلودگى به گناه حفظ كند ، و چه شكر و سپاسى از اين بهتر كه ، انسان به شكرانهء اين نعمت بزرگ الهى ، زبان از غيبت و عيبجويى ديگران بربندد .
گروه دوّم كسانى هستند كه ، خودشان داراى همان عيوبى مىباشند ، كه ديگران را نسبت به آن ملامت و غيبت مىكنند ، يعنى حبّ ذات به آنها اجازه نمىدهد كه عيوب خويش را ببينند ، ولى نسبت به عيوب ديگران دقيق و