و ينطق بعضه ببعض ، و يشهد بعضه على بعض ، و لا يختلف في اللّه ، و لا يخالف بصاحبه عن اللّه ) .
اين اوصاف هفتگانه كه امام عليه السّلام دربارهء قرآن بيان فرموده از جهاتى شبيه اوصاف پنجگانهاى است كه براى حكمت به طور كلى بيان فرموده است .
جالب اين كه در بسيارى از آيات قرآن مجيد كتاب و حكمت در كنار هم قرار گرفتهاند « 1 » كه نشان مىدهد رابطهء تنگاتنگى در ميان آنهاست و پيامبران الهى در سايهء اين دو ( كتاب و حكمت پيش مىرفتند ) .
به هر حال اوصافى كه براى قرآن در اين عبارات آمده كه مايهء بينايى و شنوايى و سخن گفتن به حق است در آيات قرآن نيز به بعضى از آنها اشاره شده آن جا كه مىفرمايد : «
« قَدْ جاءَكُمْ بَصائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ »
؛ آياتى كه باعث بصيرت شما مىشود از سوى خداوند به سراغ شما آمد » « 2 » .
بىشك آن قدر آيات الهى و نشانههاى حق ، در قرآن مجيد وارد شده كه انسان به كمك آن مىتواند جمال حق را ببيند و با زبان گويا از آن دفاع كند و پيام خدا را از لابهلاى آن بشنود .
جمله « ينطق بعضه ببعض » با جملهء : « يشهد بعضه على بعض » تفاوت روشنى دارد ، زيرا در جملهء نخست سخن از اين است كه آيات قرآن يكديگر را تفسير مىكند و متشابهات در پرتو محكمات تبيين مىشود ، ولى جملهء دوّم مىگويد آيات قرآن با يكديگر هماهنگ است و هر كدام ديگرى را تقويت مىكند و بر آن گواهى مىدهد .
جملهء « و لا يختلف في اللّه » اشاره به اين است كه قرآن مجيد در بيان
هامش
( 1 ) رجوع شود به بقره ، آيات 129 ، 151 ، 231 و آل عمران ، آيات 48 ، 81 و . . .
( 2 ) انعام ، آيهء 104 .