عمر امام حسن عسكرى عليه السّلام و مقارن با ميلاد مسعود حضرت مهدى صاحب الزمان ( عج ) بود .
3 - شورش « صاحب زنج » و فتنهء او هر چند در ظاهر به عنوان حمايت از بردگان و محرومان اجتماع بود ولى در عمل از اين هدف منحرف شد ، ويرانىهاى عظيمى به بار آورد و خونهاى بى گناهان زيادى را بر خاك ريخت و به گفته « مسعودى » در « مروج الذهب » « 1 » پانصد هزار نفر از زن و مرد و كودك را به خاك و خون كشيد و اين كمترين عددى است كه دربارهء كشتههاى او نوشتهاند و به گفتهء بعضى از مؤرّخان هنگامى كه دو سال بعد از قيامش وارد « بصره » شد « مسجد جامع » و خانههاى زيادى را به آتش كشيد و حتّى چهارپايان در آتش سوختند و حريق تمام « بصره » را فرا گرفت و در كوچههاى « بصره » جوى خون جارى شد « 2 » .
4 - « صاحب زنج » با تمام نقاط ضعف و منفى كه داشت داراى نقاط مثبتى از جمله خط خوب و آگاهى به علم نحو و نجوم بود و اشعارى از او نقل شده كه نشان مىدهد از ذوق شعرى بالايى بر خوردار بوده از جمله اشعار زير است :
لهف نفسي على قصور ببغدا * د ، و ما قد حوته كلّ عاص
و خمور هناك تشرب جهرا * و رجال على المعاصي حراص
لست بابن الفواطم الغرّ إن لم * أجل الخيل حول تلك العراص
رأيت المقام على الإقتصاد * فثوعا به ذلّة في العباد « 3 »
هامش
( 1 ) مروج الذهب ، جلد 4 ، صفحهء 120 .
( 2 ) الكنى و الالقاب ، جلد 2 ، صفحهء 402 .
( 3 ) شرح ابن ابى الحديد ، جلد 8 ، صفحهء 128 .