حكم عقل ثابت است و در مسائل عملى حسن عدل و قبح ظلم و ارزش صدق و راستى ، پاكى و تقوا براى همه مسلّم است . ولى گاه تعصّبهاى كوركورانه و هوا و هوسها به انسان اجازه نمىدهد از اين يافتههاى روشن عقل ، بهرهگيرد ؛ چنين كسى چگونه مىتواند در مسائل نظرى و پيچيده صاحب نظر باشد و به مقصد برسد .
امام عليه السّلام در چهارمين اندرز ، به صورت يك انذار كنندهء آگاه ، مخاطبان خود را مورد خطاب قرار داده مىفرمايد : « از آتشى كه حرارتش شديد و عمق آن زياد و زيورش ( غل و زنجير ) آهنين است و آشاميدنى آن آب جوشان است بپرهيزيد » ( و اتّقوا نارا حرّها شديد ، و قعرها بعيد ، و حليتها حديد ، و شرابها صديد « 1 » ) .
اين تعبيرات تكان دهنده دربارهء آتش دوزخ كه هر يك به تنهايى براى بازداشتن انسان از گناه ، كافى است برگرفته از آيات قرآن مجيد و روايات نبوى است . در يك جا مىخوانيم : «
« قُلْ نارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا »
؛ بگو آتش دوزخ از گرماى تابستان داغ و سوزان دنيا حرارتش بيشتر است » « 2 » .
در آيهء ديگر مىفرمايد : «
« يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَ تَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ »
؛ روزى كه به دوزخ مىگوييم آيا ( با ورود اين همه گنهكار ) پر شدهاى ؟
در پاسخ مىگويد : آيا افزون بر اين هم هست » « 3 » ( يعنى به قدرى وسيع و عميق است كه به آسانى پر نمىشود ) .
هامش
( 1 ) « صديد » به معنى آب جوشان و نيز به معنى چرك و خونى كه از زخم خارج مىشود آمده است .
( 2 ) توبه ، آيهء 81 .
( 3 ) ق ، آيهء 30 .