بيت است و « حكم » ( به كسر حاء و فتح كاف ) به معنى حكمتها و دانشهاست و به يقين ابواب حكمت و دانش نزد اهل بيت است ، همان گونه كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آنها را قرين قرآن مجيد قرار داد و در حديث معروف و مشهور ثقلين فرمود : « إنّي تارك فيكم الثّقلين كتاب اللّه و عترتي . . . » « 1 » .
امام عليه السّلام در ادامهء سخن به پنج نصيحت سودمند كه مايهء نجات در دنيا و آخرت است مىپردازد و گويا چند جمله نخستين اين خطبه براى اين بيان شده كه دلها را جهت پذيرش اين نصايح آماده سازد و بگويد : آنچه مىگويم با آگاهى عميق و دقيق از اسلام و تعاليم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است .
و نخستين اندرز را از مسألهء وحدت كلمه و اتحاد و اتفاق شروع مىكند چرا كه بزرگترين دشمن سعادت بشر ، اختلاف است مىفرمايد :
« آگاه باشيد ! تعليمات و قوانين دين يكى است و راههاى آن مستقيم و نزديك و سهل است ، كسى كه از آن راه برود ( به منزل مقصود ) مىرسد ، و غنيمت مىبرد ، و آن كس كه از آن باز ايستد ، گمراه و پشيمان مىگردد » ( ألا و إنّ شرائع الدّين واحدة ، و سبله قاصدة . من أخذ بها لحق و غنم ، و من وقف عنها ضلّ و ندم ) .
منظور از « شرايع دين » ، تمام تعليماتى است كه در آيين خداوند وارد شده است اعم از معارف و اعتقادات و قانونها و برنامهها و دستورهاى اخلاقى ، ريشهء همهء اينها در تمام اديان آسمانى يكى است ، هر چند به مقتضاى زمان و پيشرفت بشر ، در شرح و تفصيلها ، و شاخ و برگها تفاوتهايى وجود دارد .
اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور از شرايع دين ، جادّههاى مختلفى است كه در دين اسلام به سوى خدا وجود دارد كه همهء اينها به يك شاهراه اصلى
هامش
( 1 ) براى آگاهى از مصادر و منابع اين حديث به كتاب « پيام قرآن » ، جلد 9 ، صفحهء 62 تا 71 مراجعه كنيد .