اين وعده الهى مىتواند وعدهء شهادت در راه خدا بوده باشد ، يا وعدههاى ديگر ، مانند مبارزه با « ناكثين » و « قاسطين » و « مارقين » و يا غير آنها .
و منظور از « تمام الكلمات » ، مىتواند اشاره به تفسير آيات قرآن و تفسير كلمات پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و تبيين و تكميل همه سخنانى باشد كه از كتاب و سنت رسيده است .
اين احتمال نيز در تفسير جملههاى بالا وجود دارد كه امام عليه السّلام مىفرمايد :
من از همه شايستهتر به خلافت پيامبرم زيرا روش تبليغ رسالات آن حضرت ، و تحقق بخشيدن به وعدههاى آن بزرگوار ، و تفسير و تكميل كلماتش به من آموخته شده است ، بنابر اين به خوبى مىتوانم وظيفهء خلافت را انجام دهم .
در حديث نبوى معروف نيز آمده است كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله به على عليه السّلام فرمود :
« انت وصيّي و اخي في الدّنيا و الآخرة و تقضي ديني و تنجز عداتي ؛ تو وصى من ، و برادر من در دنيا و آخرتى ، دين مرا ادا مىكنى و وعدههاى مرا وفا مىنمايى » « 1 » .
احتمال سوّمى نيز در تفسير اين عبارت مىرود كه امام عليه السّلام مىفرمايد : من شايستگى خلافت را دارم چون هم رسالات الهى را مىتوانم تبليغ كنم و هم وعدههايى را كه مىدهم به انجام برسانم و هم سخنانى را كه مىگويم به اتمام برسانم .
سپس در ادامه و تكميل اين سخن مىفرمايد : « نزد ما اهل بيت ، درهاى حكمت و احكام الهى و اسباب روشنايى امور است » ( و عندنا - أهل البيت - أبواب الحكم و ضياء الأمر ) .
« حكم » ( به ضم حاء ) به معنى « حكومت و داورى » است ، بنابر اين منظور از جمله ، اين است كه طرق تدبير حكومت و اقامه عدل و امنيّت نزد ما اهل
هامش
( 1 ) بحار الانوار ، جلد 36 ، صفحهء 311 .