جعبههايى است كه دستگيرههاى آن را براى محفوظ ماندن به هم مىبندند و مرتبط مىسازند .
اين جمله نيز با دانش امروز كه خبر از فشردگى تودهء گازى شكل - به سبب جاذبهء درونى مىدهد - هماهنگ است .
در جملهء سوم مىافزايد : « سپس آسمانها را از هم جدا ساخت و درهاى بستهء آنها را باز گشود ( و در ميان آنها فاصله انداخت ) » . ( وفتق بعد الارتتاق صوامت أبوابها ) .
اين تعبير ، ممكن است اشاره به نظرات دانشمندان روز باشد كه معتقدند تودهء گازى شكل نخستين ، بر اثر يك انفجار عظيمى كه در درونش رخ داد ، متلاشى شد و ستارگان و كهكشانها به وجود آمدند . و طبق فرضيهء ديگر ، به خاطر حركت دورانى شديد و نيروى گريز از مركز ، بخشهايى از آن ، يكى پس از ديگرى جدا شدند و در اين فضاى بيكران از يكديگر فاصله گرفتند و كرات آسمان به اين ترتيب ساخته شد .
قرآن مجيد نيز مىفرمايد :
« أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما »
؛ آيا كافران نديدند كه آسمانها و زمين به هم پيوسته بودند و ما آنها را از يكديگر باز كرديم » . « 1 » « 2 » در چهارمين جمله اشاره به آفرينش شهابهاى آسمانى مىكند ( كه به صورت يك خط نورانى در آسمان به چشم مىخورد و سپس خاموش مىشود ) . و مىفرمايد : « و نگهبانانى از شهابهاى ثاقب ( پر نور ) بر هر راهى گماشت » ( و أقام رصدا من الشّهب الثّواقب على نقابها ) .
هامش
( 1 ) سورهء انبياء ، آيهء 30 .
( 2 ) منظور از ديدن در اينجا ، ديدن از طريق فكر و انديشه است نه از طريق مشاهدهء حسّى ؛ چرا كه در آن زمان ، انسانى وجود نداشت . اين احتمال نيز در تفسير آيه داده شده است كه منظور از پيوسته بودن آسمانها عدم وجود باران و عدم نموّ گياه ، و منظور از گشودن آن ، نزول باران و پرورش گياهان است .