بخش هشتم
المنشىء أصناف الأشياء بلا رويّة فكر آل إليها ، و لا قريحة غريزة أضمر عليها ، و لا تجربه أفادها من حوادث الدّهور ، و لا شريك أعانه على ابتداع عجائب الأمور ، فتمّ خلقه بأمره ، و أذعن لطاعته ، و أجاب إلى دعوته ، لم يعترض دونه ريث المبطىء ، و لا أناة المتلكّىء ، فأقام من الأشياء أودها ، و نهج حدودها ، و لاءم بقدرته بين متضادّها ، و وصل أسباب قرائنها ، و فرّقها أجناسا مختلفات في الحدود و الأقدار ، و الغرائز و الهيئات ، بدايا خلائق أحكم صنعها ، و فطرها على ما أراد و ابتدعها !
ترجمه
او كسى است كه موجودات مختلف را بدون نياز به تفكّر و انديشهاى كه به دست آورده باشد و بدون غريزهاى كه در درون نهان كند و بىنياز از تجربهء حوادث زمانهاى گذشته ، و بدون كمك شريك و همتايى كه او را در آفرينش موجودات شگفتانگيز يارى دهد ، آفريد . و اين سان آفرينش موجودات به فرمان او كامل شد ، همه سر بر فرمانش نهادند و دعوتش را اجابت كردند ، بى آن كه در برابرش سستى كنند يا در اطاعت امرش درنگ نمايند ؛ بدين گونه ، موجودات را بى هيچ كژى بر پا داشت و راهى را كه بايد بپيمايند معيّن فرمود . با قدرت خويش در ميان اشياى متضاد الفت ايجاد كرد و آنها را كه با يكديگر همگون بودند ، پيوند داد ، و موجودات جهان را به انواع مختلف از نظر حدود و اندازهها ، و غرايز و اشكال و هيأتهاى