بسيارى از بزرگان در بحث ارث به جاى « كتاب الارث » « كتاب الفرائض » گفتهاند .
به هر حال ، مسألهء زكات بعد از نماز ، از مهمترين اركان اسلام است . در حديثى از امام باقر عليه السّلام مىخوانيم : « هنگامى كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در مسجد بود ، پنج نفر را صدا زد و فرمود برخيزيد و از مسجد ما بيرون رويد ! « لا تصلّوا فيه و أنتم لا تزكّون ؛ شما كه زكات نمىدهيد ، در مسجد ما نماز نخوانيد » . « 1 » در بيان ششمين ركن از اركان اسلام به سراغ روزه مىرود و مىفرمايد : « و روزهء ماه رمضان كه سپرى در برابر عقاب است » . ( و صوم شهر رمضان فإنّه جنّة من العقاب ) .
تعبير به « جنّة » ( سپر ) دربارهء روزهء ماه رمضان كه يك وسيلهء مهم دفاعى در ميدان مبارزه است ، به خاطر آن است كه سرچشمهء اصلى گناهان وسوسههاى شيطان و ابزار شيطان ، هواى نفس است . هنگامى كه به وسيلهء روزه ، شهوات در كنترل عقل در آيند انسان با اين وسيلهء دفاعى ، از حملات شيطان محفوظ مىماند .
در اينجا تعبير « جنّة من العقاب » آمده ، در حالى كه در حديث معروف ديگرى « جنّة من النّار » « 2 » ذكر شده كه هر دو به يك معنا باز مىگردد .
و به هر حال ، در فضيلت روزه همين بس كه انسان را از جهان بهيميّت به سوى جهان فرشتگان مىبرد و بر بساط قرب خداوند جاى مىدهد .
در بيان هفتمين ركن از اركان اسلام مىفرمايد : « و حج و عمرهء خانه خدا كه نابود كنندهء فقر و شستشو دهندهء گناه است » . ( و حجّ البيت و اعتماره فإنّهما ينفيان الفقر و يرحضان « 3 » الذّنب ) .
هامش
( 1 ) شرح نهج البلاغهء مرحوم شوشترى ، جلد 13 ، صفحهء 102 .
( 2 ) كافى ، جلد 4 ، صفحهء 62 ، حديث 1 .
( 3 ) « يرحضان » از مادّهء « رحض » ( بر وزن محض ) به معناى شستن است . اشاره به اينكه حج و عمره آثار گناه را از صحنهء عمل ، يا از صحنهء دل مىشويد .