بهره نمىگيرند و هدايت را نمىپذيرند همانند همين مثال هستند » . « 1 » آنچه در اين حديث شريف آمده است ، همان چيزى است كه در تعبير زيباى ديگرى در كلام مولا على عليه السّلام آمده است .
سپس به اصل مطلب باز مىگردد و مىفرمايد : « اين كار همچنان ادامه يافت تا محل نجاتشان را به آنان نشان داد و در جايگاه مناسبشان جايگزين نمود ، در نتيجه آسياى ( زندگى پر بركت ) آنها به گردش در آمد ، و حكومت آنها قوى و استوار گشت ( و در يك كلمه دنيا و آخرتشان تأمين شد ) » ( حتّى أراهم منجاتهم و بوّأهم محلّتهم ، فاستدارت رحاهم « 2 » ، و استقامت قناتهم « 3 » ) .
نكتهها
1 - آيا پيامبرى از عرب بر نخاسته بود ؟
در آغاز اين خطبه اشاره به عدم قيام انبيا از ميان مردم عرب شد ؛ و اين ، در واقع اقتباسى است از آيهء شريفهء
« لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أُنْذِرَ آباؤُهُمْ »
؛ قرآن را بر تو نازل كرديم ، تا قومى را كه پدرانشان انذار نشدند ، انذار كنى » . « 4 » ممكن است اين سؤال در اينجا مطرح شود كه قرآن مجيد ، در جاى ديگر مىفرمايد :
« وَ إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلا فِيها نَذِيرٌ »
؛ هيچ امّتى نبود مگر اينكه بيم دهندهاى در ميان آنها وجود داشت » . « 5 »
هامش
( 1 ) صحيح مسلم ، جلد 4 ، صفحهء 1787 ، حديث 2282 .
( 2 ) « رحى » ، به معناى سنگ آسياب است ، و به گردش در آمدن سنگ آسياب كنايه از جريان امور بر وفق مراد است .
( 3 ) « قناة » از مادّهء « قنو » ( بر وزن صنف ) در اصل به معناى شاخهء درخت است . اين واژه ، به نيزه به خاطر شباهتش به شاخهء درخت اطلاق شده است . و « استقامت قنات » به معناى برافراشته بودن پرچم ، و آن هم كنايه از قدرت و قوّت حكومت است .
( 4 ) سورهء يس ، آيهء 6 .
( 5 ) سورهء فاطر ، آيهء 24 .