سرمايههاى بزرگ خداداد را از دست دهد ؛ شبيه آنچه در شعر معروف منسوب به مولا امير مؤمنان عليه السّلام آمده است :
أتزعم أنّك جرم صغير * و فيك انطوى العالم الأكبر
« آيا گمان مىكنى موجود كوچكى هستى حال آنكه عالم كبير در تو خلاصه شده است » .
البتّه با توجّه به اينكه استعمال لفظ در اكثر از معنا هيچ مشكلى ندارد ، بلكه از زيبايىها و بدايع كلام است ، جمع بودن هر سه تفسير در كلام بالا بعيد به نظر نمىرسد ؛ هر چند جملههاى بعد در اين خطبه ، با معناى دوم و سوم متناسبتر است .
و در ادامهء اين سخن و به عنوان شرح بيشتر ، عالم نمايان بىخبر و دور از حق را چنين معرّفى مىكند : « از مبغوضترين افراد نزد خدا بندهاى است كه خدا او را به خودش واگذاشته ، از راه راست منحرف گشته ، و بدون راهنما گام بر مىدارد ! » ( و إنّ من أبغض الرّجال إلى اللّه تعالى لعبدا و كله اللّه إلى نفسه ، جائرا عن قصد السّبيل ، سائرا به غير دليل ) .
بديهى است تنها كسى از ميان انبوه موانع و خطرها و پرتگاهها مىتواند بگذرد و به مقصد برسد كه مشمول عنايت الهى و تحت رعايت او باشد و اگر كسى - به خاطر اعمالش - به خود رها شود ، به يقين هلاك خواهد شد ؛ از راه راست منحرف مىگردد و بدون راهنما در بيابان زندگى سرگردان مىشود ! براى توضيح بيشتر مىافزايد : « او ( چنان فريفتهء دنياست كه ) اگر به كشت دنيا خوانده شود ، اجابت مىكند و براى آن مىكوشد ، و اگر به كشت آخرت ( و سعادت جاويدان ) دعوت شود ، سستى مىورزد ! » ( إن دعي إلى حرث الدّنيا عمل ، و إن دعي إلى حرث الآخرة كسل ! ) .