خارج شود ! و هر كس از آن عقب بماند ، هلاك گردد ! و آن كس كه همراه و ملازم آن باشد ( به سر منزل سعادت ) مىرسد .
راهنماى اين پرچم ، با تأنّى سخن مىگويد و دير به پا مىخيزد ؛ امّا هنگامى كه به پا خاست ، با سرعت و قاطعيّت پيش مىرود . امّا زمانى كه شما تحت فرمان او در آييد و با انگشت به سوى او اشاره كنيد ( و همه تسليم فرمان او گرديد ) مرگ او فرا مىرسد و دورانش سپرى مىشود و بعد از او ، مدتى در انتظار خواهيد بود ، تا خداوند شخصى را ظاهر كند كه شما را جمع نمايد و پراكندگيتان را به جمعيّت مبدّل سازد .
بنا بر اين ، به چيزى كه نيامده ، دل نبنديد و نسبت به آنچه گذشته ، مأيوس و نگران نباشيد ! زيرا آن كس كه پشت كرده ، ممكن است يكى از پاهايش بلغزد و ديگرى برقرار ماند . سپس هر دو با هم ، به جاى خود باز گردد و ثابت شود ( و پيروزى بيافريند ) .
شرح و تفسير با پرچم حق همراه باشيد
بىشك ، هدف اصلّى خطبه ، بيان اوصاف رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و خدمات آن حضرت و مقامات اهل بيت او است ؛ ولى از آن جا كه به مضمون حديث معروف كه : « إنّ كلّ خطبة ليس فيها تشهد فهى كاليد الجذماء ؛ هر خطبهاى كه در آن شهادتين نباشد ، مانند دست قطع شده است » « 1 » امام عليه السّلام سخن خود را با حمد و ثناى الهى و شهادت به الوهيّت پروردگار و نبوّت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله آغاز مىكند ، تا دلهاى شنوندگان در پرتو اين دو شهادت ، نور و صفا يابد و آمادهء پذيرش مطالب آيندهء خطبه شود . مىفرمايد :
« ستايش مخصوص خداوندى است كه فضل و بخشش خود را در تمامى
هامش
( 1 ) شرح نهج البلاغه مرحوم علّامهء خويى ، جلد 7 ، صفحهء 157 .