خطبهء 97 « 1 » و من خطبة له عليه السّلام فى اصحابه ، و اصحاب رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله
اين خطبه ، پيرامون مقايسهء ياران حضرت با ياران پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله سخن مىگويد .
خطبه در يك نگاه
با توجه به اينكه شأن ورود اين خطبه - به گونهاى كه شارحان نهج البلاغه نوشتهاند - جريان سرپيچى مردم كوفه از فرمان على عليه السّلام جهت مقابلهء با لشكريان غارتگر معاويه بعد از واقعهء جنگ نهروان بوده است ، امام در بخش اوّل اين خطبه ، مردم متمرّد كوفه را با شديدترين عتاب و سرزنش - كه در نوع خود كم نظير يا بىنظير است - رو به رو مىسازد و به اين اميد كه غيرت آنها به جوش آيد و آمادهء نبرد با ظالمان شوند ، آنها را با شلّاقهاى توبيخ مىنوازد و از تعبيرات مختلف ، براى
هامش
( 1 ) سند خطبه : آنچه مرحوم « سيّد رضى » در اين خطبه آورده است بخشى از يك خطبهء طولانى است كه به طور پراكنده در منابع متعدّدى نقل شده است ، از جمله در كتاب « سليم بن قيس هلالى » و « كافى مرحوم كلينى » و « ارشاد مفيد » و « تذكرهء سبط بن جوزى » و « تاريخ دمشق ابن عساكر » و « البيان و التبيين جاحظ » و كتب فراوان ديگر ، كه بسيارى از آنها قبل از « سيد رضى » مىزيستهاند ( مصادر نهج البلاغه ، جلد 2 ، صفحهء 192 . و نهج البلاغهء چاپ جامعهء مدّرسين ذيل خطبه ) .