يك از ديگرى پر معناتر است . نخست از اساس و ريشهء خانوادگى و جايگاه تولّد او شروع مىكند ؛ مىفرمايد : « جايگاه او بهترين جايگاه و محلّ رويش او شريفترين محلها بود ؛ دركان بزرگوارى و شرف ، و گاهوارهء سلامت ، پرورش يافت » . ( مستقرّه خير مستقرّ ، و منبته أشرف منبت ، في معادن الكرامة ، و مماهد « 1 » السّلامة ) .
منظور از « مستقرّ » و « منبت » رحم مادران پاك و صلب پدران موحّد و با ايمان بود .
همانگونه كه در زيارات معصومين نيز به آن اشاره شده است همان گونه كه در زيارت امام حسين عليه السّلام ، مشهور به « زيارت وارث » آمده : « أشهد أنّك كنت نورا في الأصلاب الشّامخة ، و الأرحام المطّهرة » .
اين سخن در مورد شخص پيامبر از زبان خودش نيز نقل شده است . همان گونه كه « فخر رازى » در تفسير آيهء
« وَ تَقَلُّبَكَ فِي السَّاجِدِينَ »
« 2 » نقل كرده است كه آن حضرت فرمود : « لم أزل أنقل من أصلاب الطّاهرين إلى أرحام الطّاهرات ؛ پيوسته من از صلب پدران پاك ، به رحم مادران پاكدامن انتقال مىيافتم » . « 3 » « معادن كرامت » و « مماهد سلامت » نيز تأكيدى بر آن است و يا اشاره به اين است كه پدران و اجداد و مادران پيامبر اسلام ، علاوه بر پاكدامنى و ايمان ، داراى فضايل انسانى ، و از عيوب اخلاقى پاك بودند .
اين احتمال نيز در تفسير جملههاى بالا داده شده كه منظور از « مستقرّ » مدينه است كه قرارگاه پيامبر بود و منظور از « منبت » مكّه است كه محلّ تولّد آن حضرت به شمار مىرود .
ولى تفسير اوّل مناسبتر به نظر مىرسد ؛ مخصوصا با توجّه به جملهء « في معادن
هامش
( 1 ) « مماهد » جمع « ممهد » ( بر وزن مكتب ) در اصل از « مهد » به معناى گاهواره گرفته شده ؛ سپس به هر جايى كه انسان در آن استراحت كند ، يا آرامش روح در آن داشته باشد ، اطلاق شده است .
( 2 ) سورهء شعراء ، آيهء 219 .
( 3 ) تفسير كبير فخر رازى ، جلد 24 ، صفحهء 174 ، مرحوم « علّامهء مجلسى » در « بحار الانوار » نيز روايات متعدّدى در اين زمينه نقل كرده است ( بحار جلد 15 ، صفحهء 3 به بعد ) .