به همين دليل ، او پيشواى پرهيزكاران و سبب بينايى ، هدايت جويان است .
چراغى است درخشان ، و شهابى است پر فروغ ، و آتش زنهاى است كه برقش آشكار است . راه و رسم او معتدل ، سنّت و روش او صحيح و متين ، سخنش روشنگر حق از باطل ، و حكمش عين عدالت است . خداوند هنگامى او را به رسالت برگزيد كه ميان او و پيامبران پيشين ، فاصلهء زيادى افتاده بود و جهانيان از نيكىها دورى گزيده ، و منحرف گشته و امّتها به جهل و نادانى گراييده بودند .
شرح و تفسير ويژگىهاى پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه ، به دنبال اشارهاى كه در بخش قبل دربارهء سلسلهء انبيا فرمود ، به خاتم انبيا محمّد صلّى اللّه عليه و آله و فضائل و كمالات و صفات برجستهء آن حضرت ، در جهات مختلف اشاره مىكند .
نخست از اجداد پاك و ريشهء پر بركت و با فضيلت خاندانش سخن مىگويد ؛ سپس به شاخ و برگهاى شجرهء پربار وجود او ، يعنى عترت و فرزندانش مىپردازد .
در مرحله سوم ، شايستگىهاى او را براى رهبرى توصيف مىكند و در مرحله چهارم ، از زمان ظهور و قيام او سخن مىگويد ؛ كه هر يك از اين ابعاد چهارگانه مىتواند بخشى از عظمت آن حضرت را نمايان سازد .
در قسمت اوّل مىفرمايد : « عنايات خداوند متعال در جهت ارسال رسل همچنان ادامه يافت ، تا نوبت به محمّد صلّى اللّه عليه و آله رسيد » . ( حتّى أفضت كرامة اللّه سبحانه و تعالى إلى محمّد صلّى اللّه عليه و آله ) .
« در اين هنگام ، او را از بهترين معادن استخراج كرد و نهال وجودش را از اصيلترين و عزيزترين سرزمينها برآورد و شاخهء هستى او را از همان درختى كه