نمىكنيد ( مگر اينكه پاسخ آن را آماده دارم ) و همچنين دربارهء هيچ گروهى كه حتّى يك صد نفر را هدايت يا گمراه مىكند ، پرسشى نمىكنيد ، مگر اينكه از دعوت كننده ، رهبر و كسى كه آنها را به پيش مىراند ، و از جايگاه خيمه و خرگاه و محلّ اجتماع آنها ، و كسانى كه از آنها كشته مىشوند ، يا به مرگ طبيعى مىميرند ( از همهء اينها شما را آگاه مىسازم و اگر مرا از دست دهيد سپس ناراحتىهاى زندگى و مشكلات بر شما فرو بارد ( و براى يافتن راه حل به اين و آن متوسّل شويد ) بسيارى از پرسش كنندگان سر به زير مىافكنند و در حيرت فرو مىروند ( چرا كه پاسخگويى براى اين سؤالات نمىيابند ) و بسيارى از مسئولان ( و آنها كه مورد پرسش واقع مىشوند ) از پاسخ فرو مىمانند ، اين حوادث و بلاها هنگامى روى مىدهد كه جنگ بر شما طولانى شود و ( براى در هم كوبيدن شما ) دامن به كمر زند و دنيا آنچنان بر شما تنگ گردد كه ايّام بلا را بسيار طولانى بشمريد و سخت بىتابى كنيد ( و اين وضع همچنان ادامه مىيابد ) تا زمانى كه خداوند ، پرچم فتح و پيروزى را براى باقى ماندهء نيكان شما به اهتزاز درآورد !
شرح و تفسير من چشم فتنه را كور كردم !
امام عليه السّلام در نخستين بخش اين خطبه - بعد از حمد و ثناى الهى - مردم را مخاطب ساخته مىفرمايد :
« اى مردم ! من چشم فتنه را كور كردم و كسى جز من بر اين كار جرأت نداشت ، بعد از آنكه ظلمت فتنهها ، در همه جا گسترده شد و به آخرين درجهء شدّت رسيد ! » .
( أمّا بعد حمد اللّه ، و الثّناء عليه ، أيّها النّاس ! فإنّي فقأت « 1 » عين الفتنة ، و لم يكن ليجترىء
هامش
( 1 ) « فقأت » از مادّهء « فقأ » ( بر وزن فقر ) به معناى شكافتن دمل براى بيرون آوردن چرك و خون آن است و هرگاه در مورد چشم به كار رود ، به معناى در آوردن يا شكافتن آن مىآيد كه نتيجهء آن ، كورى است .