خطبهء 92 « 1 » و من كلام له عليه السّلام لمّا أراده الناس على البيعة بعد قتل عثمان
اين سخن را امام وقتى ايراد كرد كه مردم بعد از قتل عثمان ، مىخواستند با او بيعت كنند ( و او مىخواست با اين سخن هم به مردم اتمام حجّت كند و هم بىاعتنايى خود را به مقام ، ثابت نمايد ) .
خطبه در يك نگاه
يكى از شارحان معروف نهج البلاغه ( مرحوم علّامهء خويى ) مىنويسد : « از روايات استفاده مىشود كه سبب ايراد اين خطبه آن بود كه خلفاى پيشين سنّت رسول
هامش
( 1 ) سند خطبه : نويسندهء « مصادر نهج البلاغه » در ذيل اين خطبه مىگويد : « طبرى » و « ابن اثير » آن را در حوادث سال 35 هجرى با تفاوت مختصرى نقل كردهاند و آنچه از مراجعه به اين دو مدرك استفاده مىشود ، اين است كه امام عليه السّلام اين جملهها را پشت سر هم به صورت يك خطبه بيان نفرموده ؛ بلكه بين آن حضرت و مردم گفتگوهايى در زمينهء خلافت شد و امام سخنانى بيان فرمود كه مرحوم « سيّد رضى » همهء آنها را در كلام بالا جمع آورى كرده و گفتگوهاى مردم را از آن حذف نموده است .
از آنچه در بالا گفته شد ، استفاده مىشود كه اين كلام قبل از « سيّد رضى » از دو منبع معروف اهل سنّت نقل شده است ؛ سپس « سيّد رضى » از منبعى كه نزد او معتبر بوده است ، آن را نقل كرده است ( به تاريخ طبرى ، جلد 3 ، صفحهء 456 و تاريخ كامل ابن اثير ، جلد 3 ، صفحهء 190 به بعد مراجعه شود ) همچنين « شيخ مفيد » در « الجمل » صفحهء 48 ، و « ابن جوزى » ، در « تذكرة الخواص ، صفحهء 57 ، اين خطبه را نقل كردهاند .