ساليان دراز با لغات و فرهنگ نامههاى عرب سر و كار داشته باشد - نمىتواند بدون مراجعه به منابع اصلى لغت ، به مفاهيم آن كاملا آگاهى يابد .
از نظر محتوا ، آنچنان ژرف و عميق است كه انسان تصوّر نمىكند دربارهء صفات خدا و معارف الهيّه سخنى بالاتر از آن پيدا شود . اينجاست كه انسان به ياد كلمات مولا عليه السّلام در خطبهء « شقشقيّه » ( خطبه 3 ) مىافتد كه فرمود : « ينحدر عنّي السّيل ، و لا يرقى إلىّ الطّير ؛ چشمههاى ( علم و دانش ) از دامان كوهسار وجودم ، جارى است و مرغان ( دور پرواز انديشهها ) به افكار بلند من راه نتوانند يافت » .
از نظر آثار تربيتى ، هنگامى كه نعمتهاى خدا را با تمام ريزهكارىهايش توصيف مىكند ، چنان حسّ شكرگزارى را در انسان زنده مىنمايد ، كه خود را در پيشگاه بخشندهء اين نعمتها به خاطر قصور در شكرگزارى شرمنده مىبيند و هنگامى كه از علم بىپايان خدا و حضور پروردگار در تمام صحنهء هستى سخن مىگويد ، انسان به خوبى احساس مىكند كه معناى اين جملهء « عالم محضر خداست و در محضر عصيان نكنيد » يعنى چه ! دعاهاى عرفانى پايان خطبه ، و تواضع و فروتنى فوق العادهء امام عليه السّلام بعد از بيان آن همه نكات علمى و عرفانى و تربيتى ، يك درس مهم براى هر انسان بيدارى است كه هرگز گرفتار غرور و خودبينى نشود و همه چيز را از خدا بداند و هرگاه دست حاجت مىبرد به آستان مقدّس او دست برد كه « كريم است و رحيم است و غفور است و ودود ! » .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 200
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٠