نكته
آثار تربيتى معرفة اللّه
بىشك معرفة اللّه و شناخت اسما و صفات او ، موضوعيّت دارد و هر كس بايد تا آنجا كه مىتواند از اين معرفت بهره بگيرد و به تعبيرى ديگر : « نفس اين معرفت ، براى انسان مايهء تكامل و قرب الى اللّه است . » ولى با اين حال ، اين حقيقت را نبايد فراموش كرد كه توجّه به اين اوصاف كمال و جمال تأثير بسيار مهمّى در تربيت نفوس انسانها دارد و توجّه به كمال مطلق ، انسان را به سوى همانندى - هر چند در مرحلهء بسيار پايينى باشد - سوق مىدهد .
به عبارت روشنتر : هنگامى كه ما مىگوييم خداوند نسبت به همه چيز عالم و قادر و توانا است و او را به خاطر علم و قدرتش مىستاييم و حمد و ثنا مىگوييم چگونه مىپسنديم كه خودمان در جهل مطلق و ضعف و ناتوانى كامل باشيم . آن حمد و ستايش ما را به كسب كمال بيشتر و قدرت و توان فزونتر دعوت مىكند . اين در مورد « صفات ذات » .
در مورد « صفات افعال » نيز ، هنگامى كه خدا را به رحمانيّت و رحيميّت مىستاييم و مىگوييم : « رحمته وسعت كلّ شيء ، رحمتش همه چيز را در بر گرفته » « 1 » بلكه مىگوييم رحمت خاصّ او ، گر چه ويژهء بندگان باتقوا است ولى رحمت عامّش دوست و دشمن را فرا گرفته و خوان نعمت بىدريغش ، همه جا كشيده ، چگونه ممكن است ما از اين صفت و الا به كلّى بىبهره باشيم ، نه به دوست رحم كنيم و نه به دشمن ، و پيمانهء قلب ما به كلّى از رحمت تهى باشد ؟ ! به همين ترتيب توجّه به ساير صفات كماليّهء او ، اعمّ از صفات ذات و صفات فعل ( جود و سخاوت و مغفرت و عزّت و عفو و بخشش و مانند آن ) پرتوى از اين صفات برجسته را در وجود ما منعكس مىسازد و به سوى آن جذب مىكند !
هامش
( 1 ) برگرفته از آيهء 156 سورهء اعراف ، كه مىفرمايد :« وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ »