تا قدر و ارزش آن نعمتها را بشناسند و آنها را گرامى دارند و از آن به خوبى پاسدارى نمايند .
به علاوه همان گونه كه امام عليه السّلام در ادامه سخن مىفرمايد : « در سختىهايى كه شما با آن روبرو شديد و مشكلاتى كه پشت سرگذارديد ، درسهاى عبرت فراوانى است ( ضعفها و قوّتهاى شما را نمايان مىسازد و راه حلّ مشكلات را ، به شما مىآموزد و تجربهاى براى تمام زندگانى شما خواهد بود ) . » ( و في دون ما استقبلتم من عتب « 1 » و ما استدبرتم من خطب معتبر ) .
گويا امام عليه السّلام با اين سخنان مىخواهد به ياران خود دلدارى دهد و به سؤالات ناخواستهاى كه در ذهن آنان از پيروزىهاى بنىاميّه و ناراحتىهاى يارانش پيدا مىشود ، جواب گويد كه عجله نكنيد ! ظلم اين ظالمان باقى نمىماند ، مهلت الهى پايان مىگيرد و تازيانههاى عذاب بر پيكر آنان نواخته مىشود . از مشكلات خود نيز ناراحت نباشيد ! چرا كه اين يك سنّت الهى است كه جبران خسارات امّتها ، بعد از تحمّل شدايد و بلاها بوده ، حتّى در عصر پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله در جنگهايى همچون جنگ « احزاب » ، زمانى نصرت الهى فرا رسيد كه لشكر اسلام در شديدترين فشارها قرار داشت و تا به آن مرحله رسيده بود كه قرآن مىفرمايد :
« وَ بَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَناجِرَ »
« هُنالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُونَ وَ زُلْزِلُوا زِلْزالًا شَدِيداً »
از شدّت ترس و ناراحتى جانها به لب رسيده بود . . . و مؤمنان در آزمون سختى قرار گرفته بودند و شديدا به لرزه در آمده بودند » « 2 » دربارهء قوم « بنىاسرائيل » نيز در قرآن مىخوانيم كه آنها هنگامى كه در فشارهاى
هامش
( 1 ) « عتب » ( بر وزن حتم ) در اصل به معناى ناراحتى درونى است و از آنجا كه سرزنش كردن ، از ناراحتى درونى انسان سرچشمه مىگيرد واژهء « عتاب » به معناى سرزنش به كار رفته و در خطبهء بالا به همان معناى ناراحتى درونى ، يا مطلق ناراحتى است .
( 2 ) سورهء احزاب ، آيهء 10 - 11 .