منزلهء معدن فناناپذيرى است كه دائما جواهرات و فلزات گرانبها از آن استخراج مىكنند و در برابر طوفانهاى شرك و گناه ، و وسوسههاى شياطين جنّ و انس ، كه به سوى جامعهء انسانى مىوزد ، همچون كوهى است كه در قرآن مجيد « ميخ زمين » شمرده شده ، زيرا كوهها از يك سو ، طوفانها را در هم مىشكنند و مردمى را كه در پناه آنها هستند ، در امان مىدارند و از سوى ديگر ، در برابر زلزلهها كه دائما از درون زمين برمىخيزد ، مقاومت مىكنند و پوستهء زمن را - جز در موارد نادرى - از لرزشهاى مداوم ، محفوظ نگه مىدارند . قرآن مجيد به هنگام بيان نكات توحيدى در جهان آفرينش مىفرمايد :
« أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً وَ الْجِبالَ أَوْتاداً »
، آيا زمين را گاهواره و استراحتگاه و كوهها را ميخهاى زمين قرار نداديم » . « 1 » به يقين ، اگر كوهها نبودند و ريشههاى آنها همچون حلقههاى به هم پيوستهء زره ، اطراف زمين را فرانمىگرفت ، زمين گاهواره و استراحتگاه انسان نمىشد ، به علاوه طوفانهاى شن ، محيط زندگى انسان را همچون درون كويرها ، غير قابل زيست مىنمود و آرامش را به كلّى سلب مىكرد . از اين گذشته ، آبيارى زمينهاى خشك كه توسط ذخاير كوهها ( برفهايى كه بر آنها انباشته مىشود و چشمههايى كه درون آنها است ) صورت مىگيرد ، از ميان مىرفت و مطلقا آرامشى وجود نداشت .
تشبيه اين عالم ربّانى و بندهء مخلص پروردگار ، به كوههايى كه ميخهاى زمين هستند ، نشان مىدهد كه بركات وجود آنها در جامعه اسلامى بسيار زياد است . آنها هستند كه جامعهء بشرى را از تنشها و لرزشها و طوفانهاى انحراف ، نگه مىدارند .
سپس امام عليه السّلام در ادامهء اين سخن ، به چهار وصف ديگر از اوصاف برجستهء اين عالم ربّانى اشاره كرده ، مىفرمايد : « او خود را ملزم به عدالت نموده ، و نخستين گام عدالتش ، بيرون راندن هوا و هوس ، از دل خويش است » ( قد ألزم نفسه العدل ، فكان
هامش
( 1 ) سورهء نبأ ، آيهء 6 - 7 .