شرح و تفسير
تا مىتوانيد توشه برگيريد
در ادامهء بحث گذشته ، امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه ، اشاره به سه نكتهء ديگر مىكند كه مكمّل دستورات شش گانهء پيشين است .
نخست هشدار مىدهد كه : « ميان شما و بهشت و دوزخ فاصلهاى جز فرا رسيدن مرگ نيست » ( و ما بين أحدكم و بين الجنّة أو النّار إلّا الموت أن ينزل به ) .
اشاره به اين كه اگر به شما هشدار دادم كه آمادهء مرگ شويد و با اعمال صالح ، بر اجل خود پيشى بگيريد به خاطر اين است كه فاصلهء ميان شما ، و بهشت و دوزخ ، بسيار كوتاه است ، در يك لحظه مرگ فرا مىرسد و خود را در ميان بهشت يا دوزخ ( به تناسب اعمالتان ) مىبينيد .
آنها كه آگاه و بيدارند كوتاهى اين فاصله را به خوبى درك مىكنند و به مقتضاى
« اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ »
« 1 » آن را از نظر زمانى ، نزديك مىبينند و به مقتضاى
« إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيداً وَ نَراهُ قَرِيباً »
« 2 » آن را از نظر مكان نيز ، نزديك مشاهده مىكنند .
بديهى است اين سخن اشاره به قيامت صغرا است نه قيامت كبرا ، توضيح اين كه ، انسانها داراى دو قيامتند : 1 - قيامت كبرا كه تمامى اوّلين و آخرين ، در يك زمان معيّن در صحنهء محشر حضور مىيابند و به حساب همهء انسانها رسيدگى مىشود ، نيكوكاران مشمول عنايات حقّ و برخوردار از بهشتبرين مىشوند و بدكاران به كيفر اعمالشان راهى دوزخ مىشوند .
2 - قيامت صغرا كه با مرگ هر كس فرا مىرسد ، رابطهء او با دنيا قطع شده ، پروندهء اعمال بسته مىشود و نشانههاى رحمت ، يا عذاب الهى آشكار مىگردد و قبر ، باغى از باغهاى بهشت يا حفرهاى از حفرهاى دوزخ مىشود .
هامش
( 1 ) سورهء قمر ، آيهء 1 .
( 2 ) سورهء معارج ، آيهء 6 .