سخنان قبل است مىفرمايد : « اينها همه به خاطر آن است كه خداوند سبحان شما را بيهوده نيافريده و بىهدف رها نكرده است » ( فإنّ اللّه سبحانه لم يخلقكم عبثا ، و لم يترككم سدى « 1 » ) .
اين گفتار در حقيقت اشاره به برهان معروف معاد ( برهان حكمت ) است كه مىگويد : اگر هدف آفرينش انسان ، همين زندگى چند روزه و خور و خواب در آن باشد ، هدف بيهودهاى خواهد بود ، اين آفرينش عظيم ، اين آسمان و زمين با اين همه عجايب و شگفتىها ، اين ساختمان عجيب انسان با آن همهء ظرافتها و دقّتها ، ممكن نيست براى هدفى اين چنين بىارزش بوده باشد ، تمام قراين موجود در جهان آفرينش انسان و جهان ، گواهى مىدهد كه هدف بزرگى در آفرينش او بوده است ؛ و خداوند حكيم براى آن هدف مهم انسان و جهان را آفريده است و آن هدف ، چيزى جز تكامل معنوى انسانها و قرب الى اللّه و زندگى مملوّ از سعادت در سراى جاويدان نيست .
هامش
( 1 ) « سدى » از مادّهء « سدو » ( بر وزن سرو ) به معناى رها شده و بيهوده و بىهدف است ، به همين جهت عرب به شترانى كه بدون ساربان رها مىشوند و هر جا بخواهند به چرا مىروند « سدى » مىگويند و در خطبهء بالا اشاره به اين است كه خداوند انسان را رها نساخته و بيهوده و بىهدف نيافريده است .