مىكند ، به شش وصف ديگر اشاره كرده ، مىفرمايد : « همان پرهيزگارى كه از ترس ( آن روز ، به عمل صالح ) مبادرت ورزيده ، و در مهلت ( زندگى ) با سرعت مشغول ( بندگى ) بوده ، و نسبت به آنچه مطلوب ( پروردگار ) است رغبت كامل داشته ، و از آنچه بايد بگريزد ، دورى كرده است ، امروز مراقب فرداى خويش بوده و براى آيندهء خود ، پيشبينى لازم را نموده است » ( و بادر من وجل ، و أكمش « 1 » في مهل ، و رغب في طلب ، و ذهب عن هرب ، و راقب في يومه غده ، و نظر قدما أمامه ) .
در يك كلمه ، از فرصت گرانبهاى عمر ، براى زندگى سعادتمندانه در سراى ديگر بهترين بهرهگيرى را مىكند ، به آنچه بايد روى آورد ، روى مىآورد و از آنچه بايد دورى كند ، پرهيز مىنمايد .
آرى ، پرهيزگارى كه داراى اين اوصاف است ، سزاوار است الگوى زندگى راهيان راه اللّه و قدوه و اسوهء آنان بوده باشد .
در پايان اين فراز ، به نتيجهء نهايى تقوا و بىتقوايى اشاره كرده ، مىفرمايد : « همان بس ، كه بهشت پاداش و عطيّهء ( پرهيزگاران ) باشد ! و همان بس ، كه آتش دوزخ كيفر و مجازات ( بدكاران و بىتقوايان ) باشد ! و كافى است كه خداوند انتقام گيرنده ( از اينها ) و يارى كنندهء ( آنها ) و قرآن مدافع ( نيكوكاران ) و دشمن ( بدكاران ) باشد ! » ( فكفى بالجنّة ثوابا و نوالا ، و كفى بالنّار عقابا و و بالا ! و كفى باللّه منتقما و نصيرا ! و كفى بالكتاب حجيجا و خصيما ! ) .
به راستى امام عليه السّلام در سخنانش اعجاز مىكند ، در جملههايى كوتاه آنچنان تقوا و پرهيزگارى را توصيف مىكند كه در هيچ كتابى ديده نشده و از هيچ كس شنيده نشده است ، تعبيراتى كه بىدردترين افراد ، از آن احساس درد مىكنند و سستترين انسانها را به حركت وامىدارد و به راستى نام « خطبهء غرّاء » بر اين خطبه بسيار بجاست .
هامش
( 1 ) « اكمش » از مادّهء « كمش » ( بر وزن عطش ) به معناى تسريع در كارى است و در جملهء بالا اشاره به سرعت در خيرات و طاعات است .