جايگاه آزمايش شما دنيا است ، حساب و كتاب شما نيز مربوط به آن است ، هم اعمالى كه در آن انجام داديد و هم نعمتهايى كه خدا در آن به شما داده است .
نكته
همه جا و هميشه دعوت به تقوا
همانگونه كه ملاحظه كرديد ، نخستين سخن بعد از حمد و ثناى الهى در اين خطبه ، پيرامون دعوت به سوى تقوا است ، كه تمام اسباب سعادت انسان ، در آن جمع است و نشانهء شخصيّت او و كرامتش در پيشگاه خدا است و برترين زاد و توشهء سفر آخرت مىباشد .
نكتهء بسيار جالب در اين فراز آن است كه امام عليه السّلام تنها توصيهء به تقوا نمىكند ، بلكه بر تمام امورى كه مىتواند انگيزهء تقوا باشد ، اشاره مىفرمايد : نعمتهاى گوناگون الهى ، محدود بودن عمر آدمى ، احاطهء علمى خداوند بر انسانها و اعمالشان ، درسهاى عبرتى كه در زندگى پيشينيان و حتّى مردم امروز نهفته است و همچنين توجّه به اين معنا كه اين جهان ، سراى امتحان است و خداوند ، پيامبران و كتب آسمانى را براى انذار بندگان ، بسيج فرموده است و اين نهايت فصاحت و بلاغت است كه در عباراتى كوتاه ، مسألهء بسيار مهمّى ، همچون تقوا به عالىترين وجه مورد تأكيد قرار گرفته است .
به راستى ، هر گاه انسان در اوصاف دهگانهاى كه در اين فراز از خطبه براى خداوند ذكر شده است بينديشد ، شكوفههاى تقوا و پرهيزگارى بر شاخسار وجودش نمايان مىشود ، چگونه ممكن است انسان نعمتهاى گوناگون الهى را مورد دقّت