نهج البلاغه را به اعجاب واداشته و سرمست از شراب طهور خود ساخته است ، مىفرمايد : « آن كس كه با دنيا بنگرد ، به او بصيرت و بينايى مىبخشد و آن كس كه به دنيا بنگرد ، نابينايش مىسازد ! » ( من أبصر بها بصّرته ، و من أبصر إليها أعمته ) .
يعنى آن كس كه دنيا را ، وسيلهء نيل به كمال و ابزارى براى وصول به آخرت و سببى از اسباب تكامل قرار دهد ، حجابها از برابر ديدگان او ، كنار خواهد رفت و حقايق جهان را آن چنان كه هست در مىيابد ، ولى آن كس كه دنيا را به عنوان هدف بشناسد و نظر او نسبت به آن نظر استقلالى باشد ، نه به عنوان وسيله و ابزار ، چنان حجابى بر چشم دل او مىافتد كه از ديدن حقايق محروم مىشود ، عاشق دنيا و زرق و برق آن مىشود و دلباخته و دلدادهء عالم مادّه مىگردد و هر چه را جز آن است ، به فراموشى مىسپارد .
در واقع خداپرستان راستين و دنياپرستان حريص ، تفاوتشان در همين است كه يكى دنيا را به عنوان مقدّمهاى براى آخرت مىخواهد و ديگرى دنيا را به عنوان هدف نهايى و غايت مطلوب ! دنيا ، يعنى : « مجموعهء مواهب مادّى » همچون خورشيد عالمتاب است كه اگر به آن نگاه كنى ، نابينا مىشوى و اگر با آن بنگرى همه چيز را در پرتو نور آن ، مشاهده خواهى كرد .
تفسيرهاى ديگرى نيز براى اين جمله ذكر شده است ، نخست اين كه : منظور از جملهء اوّل اين است كه : « دنيا را با آن همه آيات الهى و نشانههاى ربّانى نگاه كنيم . » كه هر چه از اين ديدگاه بيشتر به آن بنگريم ، بصيرت ما افزون مىشود . و منظور از جملهء دوم آن است كه : « تنها چشم به مواهب مادّى از بعد مادّيش بدوزيم . » كه سبب محروميت ما از معرفةاللّه و قرب پروردگار خواهد شد .
ديگر اين كه : منظور از جملهء « أبصربها » نگاه كردن به عيوب دنيا و ناپايدارى آن و درسهاى عبرتى كه در آن نهفته است ، مىباشد ، به يقين چنين نگاهى سبب
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 321
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٢١