و آيه شريفهء :
« وَ لَنْ يُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْساً إِذا جاءَ أَجَلُها »
؛ خداوند هرگز مرگ كسى را كه اجلش فرا رسيده به تأخير نمىاندازد » « 1 » با آياتى مانند :
« لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ »
كه قبلا به آن اشاره كرديم منافات ندارد و همچنين با روايات فراوانى كه مىگويد : صدقه و صلهء رحم ، اجل انسان را به تأخير مىاندازد ، مخالف نيست و در واقع جمع بين همهء آيات و روايات با توجّه به اقسام سه گانه يا چهار گانهء اجل ، كه در بالا اشاره شد ، روشن مىشود . « 2 »
هامش
( 1 ) سورهء منافقون ، آيهء 11 .
( 2 ) شرح بيشتر درباره اقسام اجل در « تفسير نمونه » جلد 18 ، صفحه 207 به بعد در ذيل آيهء 11 سورهء فاطر ، آمده است .