منسوبند و دوران حكومت آنها از « معاوية بن ابو سفيان » در سال 41 هجرى آغاز و به « مروان حمار » يا مروان دوم ، كه چهاردهمين آنان است در سال 132 هجرى ختم مىشود .
حكومت امويان اگر چه در سال 132 هجرى منقرض گرديد ، ولى پس از چندى ، شخصى از همين خاندان در اندلس حكومتى تشكيل داد . توضيح اين كه : اندلس در سالهاى بين 91 تا 93 هجرى به وسيلهء مسلمين فتح شد و از اين تاريخ تا سال 138 مانند ديگر ممالك اسلامى ، حكّامى كه از سوى خلفاى اسلامى فرستاده مىشدند آن سرزمين را اداره مىكردند . در سال 138 هجرى ، « عبدالرّحمن اوّل » يكى از نوادههاى « هشام بن عبدالملك » دهمين حاكم اموى كه از قتل عباسيان رهايى يافته بود ، پس از چند سال سرگردانى ، از اوضاع در هم ريختهء اسپانيا ( اندلس ) و اختلاف ببرها و قبايل عرب استفاده كرد و مصمّم شد در آن سرزمين به رغم دستگاه عبّاسيان ، حكومتى براى خود تشكيل دهد . « عبدالرّحمن » و نسل او مدت دو قرن در آن سرزمين حكومت كردند ، تا اين كه در آغاز قرن پنجم ، شورش و انقلابى در آنجا برپا شد و اين حكومت سرنگون گشت . « 1 »
الف : بنى اميّه در قرآن مجيد
« وَ إِذْ قُلْنا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحاطَ بِالنَّاسِ وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ وَ نُخَوِّفُهُمْ فَما يَزِيدُهُمْ إِلَّا طُغْياناً كَبِيراً »
؛ ( يادآور ) زمانى را كه به تو گفتيم : پروردگارت احاطهء كامل به مردم دارد ، و ما آن رؤيايى را كه به تو نشان داديم ، فقط براى آزمايش مردم بود ، همچنين شجرهء ملعونه [ درخت نفرين شده ] را كه در قرآن ذكر كردهايم . ما آنها را بيم داده ( و انذار ) مىكنيم ، امّا جز طغيان عظيم ، چيزى بر آنها نمىافزايد . » « 2 »
هامش
( 1 ) سيّد مصطفى حسينى دشتى ، معارف و معاريف ، جلد 3 ، ذيل واژهء « بنى اميّه » .
( 2 ) سورهء اسراء آيهء 60 .