نكتهها
1 - سعيد بن عاص را بهتر بشناسيم
همان گونه كه در شرح خطبه ، گفته شد « سعيد بن عاص » والى مدينه هداياى مختصرى خدمات امام عليه السّلام آورد ، در حالى كه اظهار مىداشت ، بيشترين هديه بعد از هديهاى است كه براى « عثمان » آورده است . گويى مىخواست منّتى از اين جهت بگذارد كه امام عليه السّلام جواب قاطعى به او فرمود .
« سعيد » از طائفهء « بنى اميّه » و از دودمان قريش است و زمان پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله را درك كرد و از فرماندهان لشكرهاى فاتح اسلام بود . در واقع در دامان « عمر بن خطاب » پرورش يافته بود و عثمان او را والى كوفه كرد . هنگامى كه به كوفه آمد خطبهاى خواند و اهل كوفه را به دشمنى و خلاف متهم ساخت . مردم كوفه شكايت او را به عثمان كردند و عثمان سرانجام او را به مدينه بازگرداند و او تا هنگامى كه مردم بر ضد عثمان قيام كردند ، در مدينه بود و از او دفاع مىكرد و با انقلابيون به مقابله برخاست ، تا اين كه عثمان كشته شد . او ناچار به سوى مكّه رفت و در آنجا بود تا زمانى كه « معاويه » غصب خلافت نمود . « معاويه » ، « سعيد » را براى حكمرانى مدينه انتخاب كرد و او تا پايان عمرش بر مدينه حكومت مىكرد . او در جنگ « جمل » و « صفّين » كنارهگيرى كرد و به هيچ يك از دو طرف نپيوست . مردى متكبّر و خشن و سختگير بود و در سخن گفتن مهارت داشت . قصر بزرگى در مدينه براى خود ساخته بود كه آثارش سالها باقى ماند . مرگ او در سال 53 يا 59 هجرى اتّفاق افتاد « 1 » .
2 - بنى اميّه را بهتر و دقيقتر بشناسيم
بنى اميّه طايفهاى از قريش هستند كه به « اميّة بن عبد شمس بن عبد مناف »
هامش
( 1 ) الأعلام زركلى ، جلد 3 ، صفحهء 96 .