امام عليه السّلام مىگويد : « عرض كردم : خداوند بهتر از آنان را به من دهد ، و به جاى من شخص بدى را بر آنان مسلّط كند » فقلت : أبدلني اللّه بهم خيرا منهم ، و أبدلهم بي شرّا لهم منّي .
چرا در اين مكاشفهء روحانى ، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله دستور نفرين مىدهد ، در حالى كه آن حضرت ، « رحمة للعالمين » بود ؟
اين به خاطر آن است كه گاه ناسپاسى و طغيانگرى گروهى از مردم ، به جايى مىرسد كه تمام روزنههاى رحمت را به روى خود مىبندند و جايى جز براى عذاب و سلب نعمت باقى نمىماند . در چنين مواردى ، نفرين ، عين حكمت است . به همين دليل در تاريخ انبيا مىخوانيم كه با تمام صبر و شكيبايى و لطف و رحمتى كه داشتند ، گاه راه را منحصر به نفرين مىديدند ، همان گونه كه نوح پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بعد از « نهصد و پنجاه سال ! » تبليغ و روشنگرى و هدايت ، چارهاى جز نفرين نديد و عرض كرد :
« رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً »
، خداوندا ! احدى از كافران را بر صفحهء زمين زنده نگذار ! » « 1 » و طوفان آمد و همه را از بين برد .
به هر حال ، قابل توجّه است كه امام عليه السّلام با اين كه هميشه به اصحاب و ياران خود توصيه مىكرد ، با دشمنان مدارا كنند و نسبت به زيردستان مهربان باشند و حتّى در فرمان معروف « مالك اشتر » تأكيد مىكند كه نسبت به تمام مردم مصر ، اعمّ از مسلمان و كافر ، لطف و محبّت كند و مىفرمايد : « آنها يا برادر دينى تواند و يا انسانى همانند تو » ، بايد ديد تا چه حد او را آزار دادند كه خودش راضى به نفرين كردن شد ، ولى ادب امام عليه السّلام در برابر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله شايان دقّت است كه پيش از اجازهء آن حضرت ، اقدام به نفرين نكرد .
محتواى نفرين امام عليه السّلام نيز در خور دقّت مىباشد ، چرا كه نخست براى نجات خويشتن از دست افراد ناسپاس و قدرنشناس دعا مىكند ، سپس از خدا مىخواهد
هامش
( 1 ) سورهء نوح ، آيهء 26 .