خطبهء 69 « 1 » و من كلام له عليه السّلام فى توبيخ بعض أصحابه
از سخنانى است كه امام عليه السّلام در ملامت و توبيخ بعضى از يارانش فرموده است .
خطبه در يك نگاه
آهنگ اين خطبه ، آهنگ خطبههاى پر سوز و گدازى است كه على عليه السّلام پس از مشاهدهء جرأت و جسارت لشكريان معاويه و خونسردى و بىتفاوتى گروهى از لشكريانش در برابر جنايات شاميان ، ايراد فرموده است .
در اين خطبه ، نكوهش شديدى از ضعف و زبونى و عافيتطلبى جماعتى از كوفيان و عراقيان شده و حتّى بعضى از تعبيرات آن ، نشانهء نوميدى حضرت از كارآيى آنان در برابر دشمن است و به نظر مىرسد كه امام عليه السّلام تمام اين سخنان را براى تحريك و به اصطلاح بر سر غيرت آوردن ، در برابر شاميان ستمگر ايراد فرموده است .
هامش
( 1 ) سند خطبه : اين خطبه را كسانى قبل از مرحوم « سيّد رضى » نقل كردهاند ، مانند : « بلاذرى » ( متوفّاى 279 هجرى ) در « انساب الاشراف » و « يعقوبى » ( متوفّاى 284 ) در تاريخش . از روايت يعقوبى چنين استفاده مىشود كه اين خطبه از جمله خطبههايى است كه على عليه السّلام آن را بعد از حملهء « نعمان بن بشير » ( يكى از فرماندهان لشكر غارتگر شام ) به « عين التّمر » كه يكى از آبادىها ، در قسمت غربى فرات بود ، ايراد فرمود .
( مصادر نهج البلاغه ، جلد 2 ، صفحهء 60 . )