همراه « ابن حضرمى » كه او را به عنوان فرماندار بصره انتخاب كرده بود ، به بصره فرستاد و با زنده كردن خاطرهء جنگ جمل و ضرباتى كه بصريان از لشكر امام در آن جنگ خورده بودند ، آنها را به قيام بر ضدّ « زياد بن عبيد » جانشين فرماندار امام در بصره تحريك كرد ، گروهى از بصريان تحت تأثير واقع شدند و جمعى از خوارج نيز به آنها پيوستند و بر بخشى از بصره مسلّط شدند و حتى به نامهء ناصحانهاى كه امام به آنها نوشته بود و با مردى به نام « اعين بن صبيعه » به بصره فرستاد ، وقعى ننهادند و گروهى از خوارج ، « اعين » را به طور غافلگيرانه شهيد كردند .
هنگامى كه خبر به امام عليه السّلام رسيد از اين ماجرا سخت برآشفت و نامهاى بسيار داغ و كوبنده براى گروه مخالفان در بصره نوشت و آنها را شديدا تهديد فرمود و با « جارية بن قدامه » را به بصره فرستاد و در بخشى از نامه چنين فرمود :
« من صادقانه به شما مىگويم ، كارى به گذشتگان ( شما ) ندارم و بر آنها خرده نمىگيرم ، ولى با صراحت مىگويم اگر هوسهاى سركش و كشنده و پندارهاى خام و باطل ، شما را به شورش بر ضدّ من وادار كند ، من لشكرم را از سواره و پياده آماده ساختهام ، به خدا سوگند ! اگر مرا مجبور به آمدن به سوى خود كنيد چنان بلايى بر سر شما مىآورم كه حادثهء جنگ جمل در برابر آن بسيار كوچك و ناچيز باشد ، گمان من اين است كه شما دست به چنين كارى نخواهيد زد ( و هوشيارتر از آن هستيد كه راه مجازات سنگين را به روى خود بگشاييد ) من اين نامه را به عنوان اتمام حجّت به شما نوشتم و ديگر نامهاى نخواهم نوشت ، اگر گوش به نصيحتم فرا ندهيد و با فرستادهء من به مخالفت برخيزيد من به خواست خدا فورا به سوى شما حركت مىكنم ، و السّلام » « 1 » .
اين نامه را چنان كه گفتيم با « جارية بن قدامه » فرستاد ، و « جاريه » نامهء امام را بر مردم بصره خواند و در بسيارى از مردم مؤثر شد ، ولى گروهى لجوجانه به مخالفت خود ادامه دادند و طرفداران امام عليه السّلام در مقابل « ابن حضرمى » قرار گرفتند و او را
هامش
( 1 ) قسمتى از اين نامه در بخش نامههاى نهج البلاغه نامهء 29 آمده است .