آب را در ميان خود جيرهبندى كنند ، تعبيرهاى بسيار گويايى است از كوتاهى عمر دنيا و كم ارزش بودن آن .
آرى عمر دنيا به قدرى كوتاه و ناچيز است كه هرگز تشنگى علاقهمندانش را فرو نمىنشاند ، پس چه بهتر كه انسان بيدار و عاقل دل به آن نبندد و از زرق و برق آن فريفته نشود ، و مسير اصلى خود را فراموش نكند .
امام عليه السّلام در جملههاى پايانى اين بخش از خطبه در يك نتيجهگيرى روشن مىفرمايد : « حال كه وضع دنيا چنين است اى بندگان خدا تصميم بر كوچ كردن از اين سرا بگيريد ( و خود را آماده كنيد ) كه زوال و نيستى بر اهل آن فرض شده است ، نكند آرزوها بر شما چيره شود و مبادا گمان بريد كه عمرتان طولانى خواهد بود » ( بلكه سعى كنيد از فرصتى كه در دست داريد براى اندوختن زاد و توشهء سفر آخرت بهره بگيريد ( فأزمعوا « 1 » عباد اللّه الرّحيل عن هذه الدّار المقدور على اهلها الزّوال و لا يغلبنّكم فيها الامل و لا يطولنّ عليكم فيها الأمد « 2 » ) .
ناگفته پيداست كه انسانها چه بخواهند و چه نخواهند بايد از دنيا كوچ كنند ، منظور امام اين است كه آگاهانه كوچ كنيد ، و از فرصت گرانبهايى كه در دست داريد بهره بگيريد ، و با اندوختن كولهبارى از معارف الهى و فضائل اخلاقى و اعمال صالح سربلند و پرافتخار اين مسير را طى كنيد ، و به زندگى سعادتبخش جاويدان بپيونديد .
بار ديگر امام عليه السّلام به دو خطرى كه در اين مسير كمين كرده است اشاره نموده ، چنين مىفرمايد : يكى آرزوهاى طولانى و دور و دراز است كه آخرت را به فراموشى مىسپارد - همان گونه كه قبلا اشاره شد - و ديگر غفلت و بيخبرى است كه آن نيز
هامش
( 1 ) « ازمعوا » از مادهء « زمع » ( بر وزن زنگ ) ، در اصل به معنى تصميم بر چيزى است و لذا بعضى گفتهاند :
اين واژه وارونهء عزم است ( به اين معنى كه « ز » و « م » جا به جا شده است ) و گاه گفتهاند كه در اصل جمع بوده و « ج » تبديل به « ز » شده است و هر سه واژه ( عزم ، زمع و جمع ) يك معنى را مىرساند كه همان تصميم گرفتن بر انجام كارى است .
( 2 ) « أمد » ( بر وزن صمد ) به معنى پايان عمر چيزى است و گاه به معنى غضب نيز آمده است به خاطر اين كه به هنگام غضب صبر انسان پايان مىگيرد و به آخر مىرسد .