مقصود خود انتخاب كرد كه يارانش با شنيدن آن يكباره به حركت در آمدند ، و دست ستمگران شام را از شريعهء فرات كوتاه كردند ، و آن را براى دوست و دشمن مباح ساختند ! جملههايى است كه امروز با گذشتن قرنها باز قوّت و قدرت خود را همچنان حفظ كرده و براى هر جمعيتى كه عزّت و شرفشان با حملات ناجوانمردانه دشمن به مخاطره افتاده ، كار ساز و الهام بخش است .
نخست مىفرمايد : « آنها ( سپاه معاويه با بستن آب به روى شما ) از شما جنگ طلبيدهاند » ! ( قد استطعموكم القتال ) .
جملهء « استطعموكم » در جايى به كار گرفته مىشود كه شخصى از ديگرى تقاضاى طعام مىكند ، گويى جنگ و پيكار طعامى است كه اينها با عمل خود آن را از ياران امام عليه السّلام طلب كردهاند ، اين شبيه تعبيرى است كه در عبارات روزمرّه ، فارسى زبانان مىگويند « فلان كس تنش مىخارد » يا اين كه مىگويند « دلش هواى شلّاق كرده » اشاره به اين كه عمل او يك نوع ماجراجويى و جنگ طلبى است ، و اين رساترين تعبيرى است كه در جريان بستن آب به روى لشكر امام عليه السّلام ممكن بود به كار گرفته بشود ! سپس مىافزايد : « شما در برابر اين عمل ناجوانمردانهء شاميان دو راه در پيش داريد : يا بايد تن به ذلّت و انحطاط منزلت خويش بدهيد ، يا شمشيرهايتان را از خون ( اين خيره سران بيرحم ) سيراب كنيد ، تا بتوانيد از آب ( فرات ) سيراب شويد » ! ( فأقرّوا على مذلّة و تأخير محلّة « 1 » أو روّوا « 2 » السّيوف من الدّماء ترووا من الماء ! ) آرى آنها راه سومى در اين ماجرا نداشتند ، اگر در مقابل اين حركت دشمن
هامش
( 1 ) « محلّه » به معنى منزلگاه است و گاه به معنى جايگاه اجتماعى به كار مىرود و در خطبهء فوق منظور همين معنى اخير است .
( 2 ) « روّوا » از مادهء « ترويه » به معنى سيراب كردن است ، و روز هشتم ماه ذى حجه را از اين جهت « يوم الترويه » مىگويند كه در گذشته حاجيان براى رفتن به عرفات و مشعر و منى آب ذخيره مىكردند ، و اين واژه گاه در معنى كنايى آن به كار مىرود ، مانند سيراب كردن شمشيرها كه در خطبه بالا آمده است .