بخش اول
قد استطعموكم القتال فأقرّوا على مذلّة و تأخير محلّة أو روّوا السّيوف من الدّماء ترووا من الماء فالموت في حياتكم مقهورين و الحياة في موتكم قاهرين . ألا و إنّ معاوية قاد لمة من الغواة و عمّس عليهم الخبر ، حتّى جعلوا نحورهم أغراض المنيّة .
ترجمه
آنها ( سپاه معاويه با بستن آب به روى شما ) از شما جنگ طلبيدهاند ، بنا بر اين ( در برابر اين عمل ناجوانمردانه دو راه در پيش داريد ، ) يا بايد تن به ذلّت و انحطاط منزلت خويش بدهيد ، يا شمشيرهايتان را از خون ( اين بيرحمان ) سيراب كنيد ، تا بتوانيد از آب سيراب شويد ( بدانيد ) مرگ در زندگى توأم با شكست شماست ، و حيات در مرگ پيروزمندانه شما ، آگاه باشيد معاويه گروهى از بيخبران گمراه را همراه خود آورده و حق را با نيرنگ و تزوير بر آنها پنهان نموده ، تا آنجا كه گلوهاى خويش را آماج تيرها و شمشيرهاى مرگآور ساختهاند !
شرح و تفسير
به اين حركت ناجوانمردانه پايان دهيد !
همان گونه كه در شأن ورود خطبه اشاره شد اين خطبه در لحظاتى بسيار حساس و سرنوشت ساز از امام عليه السّلام صادر شد و امام عليه السّلام كه كانونى از فصاحت و بلاغت و دريايى از تدبير و مديريّت بود ، چنان جملههاى كوبنده و مهيّج را براى اداى