چرخهاى اقتصادى از كار مىافتد ، و همه در گرداب ضرر و زيان فرو مىروند . روى همين جهت بسيارى از افراد بىايمان و بىبند و بار براى حفظ منافع دراز مدّت خود سعى مىكنند اصل امانت و احترام به قرارداد را در معاملات خود حاكم كنند ، مخصوصا در برنامههاى اقتصادى در دنياى امروز از سوى شركتهاى مهم بيگانه اين اصل رعايت مىشود ، تا با جلب اعتماد ديگران بتوانند منافع سرشار خود را تضمين كنند ! به همين دليل در روايات اسلامى آمده است : « الأمانة تجلب الغنى و الخيانة تجلب الفقر ، امانت غنا و بىنيازى مىآورد و خيانت سرچشمهء فقر است » . « 1 » درست است كه امانت و وفا دو مفهوم جداگانهاند ، ولى با توجّه به رابطهء نزديكى در ميان اين دو است مىتوان موقعيت يكى را از ديگرى استفاده كرد ، به همين دليل در حديثى از امام امير المؤمنين آمده است كه فرمود : « الامانة و الوفاء صدق الافعال » . « 2 » يكى از ياران امام صادق عليه السّلام به نام عبد الرحمن بن سيّابه مىگويد : « هنگامى كه پدرم از دنيا رفت ، وضع من بسيار در هم پيچيد ، بعضى از دوستان پدرم به من كمك كردند تا سر و سامان مختصرى به زندگيم بدهم ، سپس به حج مشرّف شدم و به خدمت امام صادق عليه السّلام رسيدم ، فرمود : مىخواهم نصيحتى به تو كنم ، عرض كردم فدايت شوم آمادهء پذيرشم ، فرمود : « عليك بصدق الحديث و اداء الأمانة تشرك النّاس فى اموالهم هكذا - و جمع بين اصابعه - قال فحفظت ذلك عنه ، فزكّيت ثلاثمأة الف درهم ، بر تو باد به راستگويى و اداى امانت تا اين گونه شريك اموال مردم شوى ( امام اين جمله را فرمود ) و انگشتانش را به يكديگر جمع كرد و در هم فرو برد ( اشاره به اين كه به اين صورت در اموال مردم شريك خواهى بود ) من اين سخن را حفظ كردم و به آن عمل كردم چيزى نگذشت كه زكات مال من
هامش
( 1 ) بحار الانوار ، جلد 72 ، صفحهء 114 .
( 2 ) غرر الحكم ، حديث 2083 .