كينه و عداوت و يا يأس و سوء ظن به پروردگار شود ) ، ( فإذا رأى أحدكم لأخيه غفيرة « 1 » فى أهل أو مال أو نفس ، فلا تكوننّ له فتنة ) .
غفيرة ، با توجه به اين كه از مادهء « غفر » به معناى « پوشاندن » گرفته شده - و به همين دليل ، به موهايى كه پشت سر يا گوش را مىپوشاند ، « غفيرة » مىگويند و بر عفو الهى كه گناهان را مىپوشاند ، غفران اطلاق مىشود - ممكن است بيانگر اين نكته باشد كه اموال و ثروتهاى جهان ، معمولا غافل كننده است و حتّى عيوب خود انسان را از نظرش مىپوشاند ، هر چند در اينجا ، غفيرة را ، معمولا به معناى مال زياد و فراوان گفتهاند .
ضمنا ، بايد توجه داشت كه فتنه ، در اين جا به معناى امتحان نيست ، هر چند در بسيارى از موارد ، به اين معنا آمده ، بلكه منظور ، چيزى است كه مايهء فريب و فساد گردد و آن ، واكنشها و صفات منفى است كه در بسيارى از افراد تهيدست ، در مقابل صاحبان مال و ثروت پيدا مىشود ، مانند كينهتوزى و حسد و عداوت و نفرت .
سپس امام عليه السّلام براى دلدارى افراد تهيدست صابر و شاكر ، مطلب مستدلّى به اين صورت بيان فرموده است :
« زيرا ، هرگاه مسلمان ، به عمل زشتى كه از آشكار شدنش شرمنده مىشود و افراد پست ، آن را وسيلهء هتك حرمت او قرار مىدهند ، دست نيالايد ، به مسابقه دهندهء ماهرى مىماند كه منتظر است در همان دور نخست ، پيروز شود و سود وافرى ببرد ، بى آن كه زيانى ببيند ، ( فإنّ المرء المسلم ما لم يغش دناءة تظهر فيخشع لها إذا ذكرت و يغرى بها لئام النّاس ، كان كالفالج « 2 » الياسر « 3 »
هامش
( 1 ) « غفيرة » از مادهء « غفر » به معناى « ستر و پوشش » است و به همين جهت ، بر آمرزش و پوشاندن گناهان ، غفران اطلاق مىگردد . و به مال فراوان نيز به خاطر اين كه بخش وسيعى از زندگى را زير پوشش خود قرار مىدهد و گاه عيوب را نيز مىپوشاند ، « غفيره » مىگويند .
( 2 ) « فالج » ، از مادهء « فلج » است و به گفتهء مقائيس اللغة ، دو معنا دارد : يكى « پيروزى و غلبه » است و ديگرى ، « فاصلهء ميان دو چيز مساوى » . در صحاح اللغة نيز به معنى « ظفر و پيروزى » تفسير شده و در اين خطبه نيز به همين معنا است .
( 3 ) ياسر ، از مادهء « يسر » به معناى « آسانى و سهولت » است و ميسره و يسار - به گفتهء راغب در مفردات - به معناى « غنا و ثروتمندى » است و از آنجا كه در قمار و بخت آزمايى ، افراد ، به آسانى پولهايى را به دست - مىآورند يا از دست مىدهند ، « ميسر » به آن اطلاق شده است . واژهء « ياسر » در خطبهء مورد بحث ، به معناى « برندهء بخت آزمايى » است .