گرفتى .
- و ما به تو عظمت بخشيديم ، در حالى كه بزرگ نبودى ! و در اطراف تو با اسب و نيزه پاسدارى داديم ( و نگهداريت كرديم ، ولى تو قدر اين نعمت را نشناختى . ) »
شرح و تفسير
قريش از من چه مىخواهد ؟ !
در اين بخش از خطبه ، امام عليه السّلام به روابط خود با قريش در گذشته و حال مىپردازد ، زيرا اين خطبه در آستانهء جنگ جمل ايراد شده و مىدانيم كه آتش افروزان جنگ جمل طلحه و زبير و افراد ديگرى از كينه توزان قريش بودهاند ، كه آشكارا يا در پشت صحنه حركت اين جنگ را اداره مىكردند .
به همين دليل امام عليه السّلام به عنوان يك هشدار اين سخنان را ايراد مىكند ، تا مردم از انگيزههاى واقعى جنگ جمل آگاه شوند ، نخست مىفرمايد : « قريش از من چه مىخواهد ؟ » به خدا سوگند ! هنگامى كه كافر بودند با آنها جنگيدم و اكنون كه ( بعد از قبول اسلام ) منحرف شدهاند باز با آنها مىجنگم ، ( تا به راه خدا برگردند ) ، ( ما لى و لقريش ؟ و اللّه ! لقد قاتلتهم كافرين و لأقاتلنّهم مفتونين ) « 1 » .
آرى آنها در آغاز ، مشرك بودند و با دعوت پيامبر و شمشير على عليه السّلام به اسلام پيوستند ، ولى بعد از اين رحلت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به خاطر جاه طلبىها ، تدريجا از حق ، فاصله گرفتند تا آنجا كه با جانشين رسول خدا ، على عليه السّلام كه خودشان نيز با او بيعت كرده بودند ، به مقابله برخاستند .
« مفتون » از مادّهء « فتن » به معناى « فريب و انحراف » و گاه به معناى « شرك و كفر » آمده است و ممكن است كه در جملهء مورد بحث نيز اشاره به انحراف آنها از اسلام
هامش
( 1 ) « مفتونين » از مادّهء « فتنه » در اصل به معناى امتحان و ابتلاء است ، سپس به معناى عذاب و شكنجه و فريب و گمراهى نيز آمده است ، و در اينجا به معناى اخير است .