مشكل آفرين بود ، لذا من هيچ يك از اين دو ( امر به قتل و نهى از آن ) را از نظر قانون خداوند ، مطابق وظيفه نمىديدم .
ضمنا امام عليه السّلام با اين گفتار مىخواست در اختلاف شديدى كه ميان دو گروه از ياران و لشكرش ، و به طور كلى دو گروه از مردم بر سر قتل عثمان وجود داشت - كه گروهى او را مستحقّ مجازات و گروهى ريختن خونش را گناه مىدانستند - موضعى اتّخاذ كند كه سبب دامن زدن به اختلافات نشود .
سپس امام عليه السّلام براى توضيح بيشتر مىافزايد : « جز اين كه كسى او را يارى كرده نمىتواند بگويد : « از كسانى كه دست از ياريش برداشتند ، بهترم ، غير أنّ من نصره ، لا يستطيع أن يقول : « خذله من أنا خير منه » .
و كسى كه دست از ياريش برداشت ، نمىتواند بگويد : « كسى كه او را يارى كرد ، از من بهتر بوده است ، و من خذله ، لا يستطيع أن يقول : « نصره من هو خير منّي » .
اين دو سخن در واقع ناظر به يك مطلب است و آن اين كه همه متّفق بودند كه حاميان عثمان در آن شرايط به يقين افراد بدى بودند ، در حالى كه كسانى كه دست از ياريش برداشتند بزرگان صحابه اعم از مهاجران و انصار را تشكيل مىدادند .
توضيح اين كه : قرائن مسلّم تاريخى نشان مىدهد كه به هنگام هجوم به خانهء عثمان ، صحابهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و مهاجران و انصار ، تقريبا به طور عموم ، دست از حمايتش برداشتند و بىشك اگر آنها هواخواه عثمان بودند ، كسى جرأت نمىكرد كه در مدينه ، چنان صحنهاى را ايجاد كند و اين به خاطر آن بود كه همگى از كارهاى او ناخشنود بودند .
در آن زمان حاميان عثمان عمدتا كسانى بودند كه در جامعهء اسلامى منفور شمرده مىشدند و حمايتشان از عثمان به خاطر منافع نامشروعى بود كه داشتند . به همين دليل اين مسأله كاملا روشن بود ، حتّى حاميان عثمان كه گروهى سود پرست مانند مروان و امثال او بودند جرأت نمىكردند ادعا كنند كه از گروه عظيم مهاجران
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 234
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٣٤