ميان شما رخت بر بسته است . شما ظاهرا جمع و متحديد ، امّا در باطن تنها و پراكنده . همين امر سبب شده كه به جاى عمل و كار به لفّاظى و رجز خوانى و سخنان داغ و آتشين بسنده كنيد ، همان كارى كه در هر جامعهاى آشكار شود از درون فرو مىريزد و در مدّتى كوتاه همهء سرمايههاى خود را از دست مىدهد . در مجالس خود ، ( داد سخن مىدهيد و رجز مىخوانيد ) ، مىگوييد : « چنين و چنان خواهيم كرد » ، امّا هنگامى كه لحظه پيكار با دشمن فرا مىرسد ، مىگوييد : « اى جنگ ! از ما دور شو دور شو ! » ، تقولون في المجالس : كيت و كيت « 1 » ، فإذا جاء القتال قلتم : حيدي حياد « 2 » ! اين در واقع يكى از صفات بارز منافقان و افراد دو چهره و سست و بىاراده است كه در مجالس خصوصى و عمومى داد سخن مىدهند و از شجاعت و شهامت و تصميم ارادهء قاطع بحث مىكنند ، امّا گويى تمام قدرت آنها در زبان آنها خلاصه مىشود و به هنگام ورود در ميدان مبارزه چنان ضعف و سستى از خود نشان مىدهند كه گويى فرياد مىزنند : « اى مبارزه ! از ما دور شو ! و از ما فاصله بگير ! » اصلا از ورود در ميدان مبارزه وحشت دارند و با بهانههاى مختلف از آن فرار مىكنند .
آرى ، اين گونه است حال منافقان بزدل و آنها كه پر مىگويند و ارادهاى براى انجام كار ندارند .
جملهء « حيدى حياد ! » در اصل ، از ماده « حيد » ، به معناى « تنفّر و كناره گيرى از چيزى » است و نقطهء مقابل آن ، « فيحى فياح » است كه به معناى « توجه و ترغيب كردن به چيزى » است . بنا بر اين ، ممكن است مخاطب در « حيدى حياد ! » ، لشكريان و مبارزان باشند كه افراد منافق و سست عنصر ، آنها را به كناره گيرى از ميدان دعوت
هامش
( 1 ) « كيت و كيت » از مادهء « تكييت » به معناى « آماده ساختن جهاز شتر ، يا پر كردن ظرف آب » است ، ولى تعبير به « كيت و كيت » معمولا در مواردى گفته مىشود كه انسان مىخواهد با حرف همه چيز را درست كند .
( 2 ) « حيدى » صيغه فعل امر از ماده « حيود » است . و واژهء « حياد » اسم فعل است ، مانند « نزال » كه به معناى « انزل » است . بنا بر اين هر دو واژهء « حيدى » و « حياد » ، يك مفهوم را مىرساند و تأكيد هم است و به معناى « دور شو و كناره بگير ! » است .