بيدار كنند و با تقويت مبانى ايمان و زدودن آثار خود باختگى در برابر سود و زيان زودگذر دنيا ، آنان را به وظايف اصلى و اهداف بزرگى كه در پيش دارند آشنا و آشناتر سازند .
در هشتمين نكته ، امام عليه السّلام به مسألهء مهمّ ديگرى در همين رابطه اشاره كرده ، مىفرمايد :
« آگاه باشيد ! آنها كه از حقّ سود نگيرند ، زيان باطل دامنشان را خواهد گرفت و آن كس كه ( انوار ) هدايت او را به راه راست نبرد ، ( ظلمت ) گمراهى او را به وادى هلاكت مىكشاند ، ألا و إنّه من لا ينفعه الحقّ ، يضرّه الباطل : و من لا يستقيم به الهدى ، يجرّ به الضّلال إلى الرّدى .
عمق اين سخن ، هنگامى روشن مىشود كه تعريف واضحى از حقّ و باطل داشته باشيم .
حقّ ، عبارت از واقعيتها است ، خواه ، حقّ تكوينى باشد يا تشريعى . حقّ تكوينى واقعيتهاى جهان هستى است و در مقابل آن باطل ، همان خيالها و سرابها ، موجوداتى كه جز در عالم پندار وجود ندارند ، است .
و حق در جهان تشريع ، همان امتيازاتى است كه در قوانين الهى براى افرادى يا گروههايى بر طبق مصالح معيّن و لياقتها و شايستگىهاى ذاتى يا اكتسابى قرار داده شده است . و باطل همان قانون شكنىهاى در لباس قانون و بىعدالتىهاى تحت عنوان عدل و سلب حريت و آزادى واقعى در زير نقاب آزاديخواهى است .
بديهى است ، آن كس كه به سراغ حق نرود ، خواه در جهان تكوين يا در جهان تشريع ، در دام باطل يعنى خيالات واهى و سرابهايى كه از دور به شكل آب است و از نزديك هيچ نيست ، گرفتار مىشود و روشن است كه انسان از طريق هيچ به جايى نمىرسد . اين واقعيتها است كه منبع آثار است ، ولى خيالات خام و پندارهاى بىاساس ، جز خسران و زيان ، چه سودى دارد ؟ ! ممكن است انسان چند صباحى از طريق هيچ و پوچ و باطل ، مردمى را اغفال كند و با وعده و وعيد ، آنها را سرگرم سازد به بن بست مىرسد ، بن بستى كه جز
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 190
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٩٠